Ałkahol, mikrakredyty, Stambuł. Polskija śpiecsłužby nakapali novaje pra ŭciekłaha sudździu Šmita
Kontrvyviedka i prakuratura Polščy padazrajuć, što sudździa Tomaš Šmit, jaki viasnoj uciok u Biełaruś, supracoŭničaŭ ź biełaruskaj vyviedkaj jak minimum hod, piša «Biełsat» sa spasyłkaju na «Gazeta Wyborcza».
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w840d4webp1/photos/z_2024_06/-1nncb.jpg.webp)
Žurnalisty «Vyborčaj» parazmaŭlali ź infarmataram, jaki viedaje detali rasśledavańnia polskich prakuratury i kontrvyviedki pra dziejnaść Tomaša Šmita, i ź ludźmi, jakija kantaktavali sa Šmitam u apošni čas.
Uciekłaha sudździu padazrajuć u pracy na biełaruskuju vyviedku ad jaho źjaŭleńnia na pres-kanfierencyi ŭ Biełarusi 6 traŭnia. Pavodle krynicy vydańnia, Šmit pryjechaŭ u Biełaruś praź pierachod «Tarespal — Bieraście» jašče 28 krasavika — u pieršy dzień svajho zahadzia zapłanavanaha adpačynku. Jak usie, doŭha stajaŭ u zatory pierad miažoj, pierajšoŭ za 24 hadziny. Dy historyja suviaziaŭ Šmita ź Biełaruśsiu pačynajecca zadoŭha da taho dnia.
Jon užo byvaŭ u Biełarusi — i zahadkava lataŭ u Tureččynu
Vysnovy kontrvyviedki i prakuratury pakazvajuć, što Šmit, imavierna, ustalavaŭ kantakt ź biełaruskimi słužbami jak minimum za hod da vyjezdu z Polščy. U słužbach paćvierdzili, što sudździa pieršy raz pajechaŭ u Miensk hod tamu, znachodziŭsia ŭ Biełarusi z 7 pa 10 červienia 2023 hoda.
A ŭ śniežni 2023 hoda, niezadoŭha da Kaladaŭ, Šmit palacieŭ na dva dni ŭ Stambuł. Druhaja vandroŭka vyklikaje padazreńni, bo tureckuju stalicu nazyvajuć «horadam špijonaŭ», asabliva paśla pačatku poŭnamaštabnaj vajny va Ukrainie. Da taho ž, Šmit vybraŭ nie kurortny horad i naŭrad ci źbiraŭsia na ekskursiju ŭ Stambuł, kudy turapieratary pradajuć pajezdki zvyčajna na 5—6 dzion. Za dva dni ŭ Tureččynie Šmit moh sustrecca z suviaznym biełaruskaj vyviedki.
Raniej partał Onet.pl zajaŭlaŭ, što Ahienctva ŭnutranaj biaśpieki niekalki miesiacaŭ viedała pra suviazi Šmita ź Biełaruśsiu i źbirałasia aryštavać za špijanaž. Ale krynica «Vyborčaj» zajaŭlaje, što źjaŭleńnie Šmita ŭ Biełarusi stała niečakanaściu dla polskich śpiecsłužbaŭ, ab hetym zajaŭlali i polskija ŭłady. Pavodle krynicy vydańnia, da 6 traŭnia Šmita nie padazravali ŭ supracy ź biełaruskimi śpiecsłužbami. Usio ž Polšča nie tatalitarnaja kraina, usich pajezdak hramadzian nie adsočvajuć.
Jon byŭ u ciažkim finansavym stanoviščy — mo i sam šukaŭ supracy z zamiežnaj vyviedkaj
Ciapier rasśledavalniki ličać, što vierbavańniu Šmita mahło spryjać jahonaje «dramatyčnaje» finansavaje stanovišča. Jon mieŭ dobryja zarobki jak sudździa, ale mieŭ i vysokija vydatki: zdymaŭ u Varšavie kvateru za 4 tysiačy złotych na miesiac (heta amal tysiača dołaraŭ) i płaciŭ vysokija alimienty na troch dziaciej ad minułaha šlubu; nie mieŭ majomaści, ale mieŭ pazyki, u tym liku mikrakredyty («chwilówki»). Mahčyma, jon sam šukaŭ kantaktaŭ ź biełaruskim bokam.
Vysnovy słužbaŭ taksama pakazvajuć, što Šmit złoŭžyvaŭ ałkaholem i vidavočcy nazirali jaho ŭ pryhniečanym nastroi. Heta źviazvali z raniejšaj «chejtarskaj afieraj» (poł. afera hejterska), u jakoj udzielničali Šmit i jahonaja byłaja žonka. Spačatku jany źbirali i raspaŭsiudžvali kampramat na sudździaŭ, jakija vystupali suprać sudovaj reformy, ale zatym Šmit pierajšoŭ na inšy bok i staŭ paćviardžać vysnovy miedyja pra skandał, navat vystupiŭ na pasiedžańni parłamienckaha kamitetu justycyi, praz što ad jaho adviarnulisia byłyja kalehi.
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w732d4webp1/photos/z_2024_06/tomasz-szmydt-1-ajd07.jpg.webp)
Krynica «Vyborčaj» adrynaje viersiju pra toje, što Šmit uciok ad mahčymaha zatrymańnia ŭ miežach rasśledavańnia «chejtarskaj afiery»: jon mieŭ sudovuju niedatykalnaść, jakuju pierad zatrymańniem jašče treba było b źniać, što niemahčyma zrabić tajemna ad padazravanaha.
Pakul polskija rasśledavalniki nie znajšli paćvierdžańniaŭ taho, što Šmit źbiraŭ i pieradavaŭ biełaruskim słužbam infarmacyju, atrymanuju ŭ suviazi z vykanańniem im abaviazkaŭ sudździ. Ahienctva ŭnutranaj biaśpieki praviało pieratrus u jahonym kabiniecie ŭ varšaŭskim sudzie, kanfiskavała kampjutar i nośbity infarmacyi. Taksama ahladali jahonuju kvateru.
Admietnaja detal: kvatera vyhladała tak, niby Šmit źbiraŭsia viarnucca. Jon pakinuŭ vopratku, kaśmietyku, natatniki, kampjutar i nośbity infarmacyi. Čamu jon vyrašyŭ nie viartacca i stać častkaj biełaruskaj prapahandysckaj mašyny — dahetul pytańnie.
Moža, Šmit prosta nie vytrymaŭ napružańnia i ŭciok, čym moh ździvić navat biełaruski bok, razvažaje «Vyborča». Raniej arhanizacyja byłych biełaruskich siłavikoŭ BYPOL vykazvała takuju zdahadku: u niejki momant Šmit spałochaŭsia vykryćcia i vyrašyŭ uciačy, biez uzhadnieńnia sa svaimi kuratarami jon pryjechaŭ u Miensk, čym vielmi ich razzłavaŭ.
Jon nie zdavaŭsia pucinistam ci łukašystam
Polskija śpiecsłužby taksama analizujuć vystupy Šmita ŭ biełaruskaj i rasiejskaj prapahandzie i jahonyja pasty ŭ sacsietkach. Pryjšli da vysnovy, što Šmit nie viadzie sacsietki sam: niekatoryja pasty vidavočna kiepska pierakładzienyja na polskuju movu. A da publičnych vystupaŭ intensiŭna rychtujecca pad kantrolem biełaruskaj vyviedki.
Znajomyja Šmita raskazali «Vyborčaj», što sudździu cikavili krainy na ŭschodzie ad Polščy, rasiejskaja mova i kultura, «russkaja duša». Jon vykazvaŭ, chaj i krytyčna, zachapleńnie Uładzimiram Pucinym i Alaksandram Łukašenkam, bo tyja «dasiahajuć svaich metaŭ». Dy śledstva apytała dva dziasiatki śviedak, nie pačuła ad ich prykmietaŭ mienavita prarasiejskich nastrojaŭ Šmita. Naadvarot, jon zdavaŭsia čałaviekam, jaki padtrymlivaje Ukrainu.
Adnoj ź pieršych apytanych u śledstvie była hramadzianka Ukrainy Alena K., jakaja da niadaŭniaha času była spadarožnicaj Šmita. Spačatku polskija miedyja vykazvali zdahadki, što žančyna mahła i zavierbavać sudździu. Ale jana zastałasia ŭ Polščy, nie chavałasia. Jana paćvierdziła, što była ŭ adnosinach sa Šmitam, sudździa niekatory čas žyŭ u jaje. Kaža, rasstalisia, bo «pierastali padychodzić adzin adnamu», ale zachavali dobryja adnosiny.
Alena śćviardžaje, što Šmit byŭ tajamničy, mała raskazvaŭ pra siabie, tamu jana navat nie viedała, navošta i da kaho jon jeździŭ u Biełaruś. Razam z tym, jašče da rasstańnia Šmit pajechaŭ z Alenaj u jejnuju rodnuju viosku va Ukrainie, para źbirała tam bulbu.
Zatknie za pojas Kačanavu — jak polski pierabiežčyk Šmit chvalić Łukašenku
U Šmita jość «tajemnaja dziaŭčyna», jakaja mahła być jaho kantaktam z KDB
Źbiehły polski sudździa Šmit vypadkova vykłaŭ u telehram svaje kantakty. HUBAZiK i Artur Hajko taksama jość
Sudździa, jaki ŭciok u Minsk, pryjšoŭ na intervju z hieorhijeŭskaj stužkaj — jaho nazvali «polskim dysidentam»
Kolki zarablaŭ i jakoj majomaściu vałodaje sudździa, jaki źbieh z Polščy ŭ Biełaruś
Kamientary
Jak spynicca rahatać? Što za pijanery z krajoŭ, dzie pa kvitkach vydajuć 500 hramaŭ chleba na dzień i pušačku cukru rychtavali spravazdaču pra spadara Šmita? Hety Krez raskidaŭsia hrašyma na Smarahdavyja Pałacy ŭ Trantary, stalicy Halaktyčnaje Imperyi
Bratka čytač, voś by chacia ŭ čyich zrenkach pabačyć adlustravańnie kvatery ŭ Varšavie amal za tysiaču dalaraŭ!