Грамадства33

«Разумныя людзі ў такіх момантах не пярэчаць». Як былым асуджаным чытаюць лекцыі ў міліцыі

Пасля вызвалення былыя зняволеныя павінны прыкладна раз на тыдзень хадзіць у РУУС. Акрамя таго, што трэба «адзначыцца», іх могуць прыцягнуць да лекцый, якія праводзяць запрошаныя спецыялісты ці самі міліцыянеры. «Медыязона» запыталася ў былых палітвязняў, як праходзяць такія мерапрыемствы і пра што на іх расказваюць.

Ілюстрацыя: Никола Нидвора / Медыязона

«Чырвоная зала» і дошка гонару ў Пружанах

Асуджаны на 1 год і 7 месяцаў блогер Алег Кулеша вызваліўся з калоніі ў верасні 2022 года. Пасля яму загадалі штотыдзень хадзіць на адзнакі ў мясцовы Пружанскі РУУС.

Кожную нядзелю апоўдні былыя асуджаныя павінны былі прыходзіць у міліцыю на лекцыі. У «чырвонай зале» РУУС збіраліся каля 20-30 чалавек. Заля змяшчала да 100 чалавек і нагадвала былому палітвязню савецкія часы.

«Навокал іх твары на фота. Як ленінскі куток. Была палітінфармацыйная сцяна з лозунгамі прапагандысцкімі, там была іх дошка гонару. «Мы за процветающую Беларусь», «Мы единый народ». Усё па-руску, у такім савецкім стылі».

Перад крэсламі стаяў экран, на якім паказвалі фільмы, за ім — сцэна з дзяржаўным гербам, сцягам і колбай з аргшкла, у якой ляжала Канстытуцыя. Слухачы прасілі міліцыянераў пачытаць, што там напісана, і пазней Канстытуцыю з залі прыбралі.

На большасці лекцый былыя зняволеныя глядзелі фільмы. Напрыклад, пра асуджаных да смяротнага пакарання, пра ўмовы ўтрымання ў казахстанскіх турмах і пакаранне за распаўсюд наркотыкаў.

«У Пружанах прапагандысцкіх ролікаў было не вельмі шмат. У РАУСа ёсць свая падборка гэтых фільмаў, — сцвярджае Кулеша. — І ім з Мінска спускаюць тое, што яны абавязкова павінны паказаць. Яны са свайго камп’ютара выводзілі іх на экран — там усе напісана: адкуль што, тэчкі ўсе падпісаныя».

Было і так, што міліцыянеры самі расказвалі нешта былым асуджаным. Тады, кажа былы палітвязень, супрацоўнікі стаялі за трыбунай і чыталі тэкст з паперкі.

«Яны вельмі шмат хваляцца працай сваёй сістэмы. Напрыклад, як у Віцебску ці Гомелі раскрылі нейкае злачынства. Людзі, у каго 328 [наркотыкі] ці 139 [забойства] артыкул, задаюць пытанні па сваіх праблемах — адказу ніхто не дае. Тупа выконваюць сваю працу і ўвесь час у вушы табе заліваюць і заліваюць. Усе, хто туды ходзіць [слухаць], разумеюць, што ім трэба прымусова гэта перацярпець».

Незадаволенасць і чэргі ў Мінску

«Ты прыходзіш да прызначанага часу, а перад табой ужо чарга з прыкладна 20 чалавек. Выходзіць супрацоўнік [крымінальна-выканаўчай] інспекцыі і кажа, што мы ўсе ідзём на лекцыю. Вы ідзяце, слухаеце. А пасля яшчэ гадзіну стаіце ў чарзе на адзнаку».

24-гадовая Вераніка вызвалілася з калоніі ў лістападзе 2022 года. Як і Алегу Кулешы, ёй давялося рэгулярна наведваць РУУС. У Мінску, дзе жыла дзяўчына, лекцыі для людзей, якія стаяць на прафілактычным уліку ці ў якіх ёсць прэвентыўны нагляд, праводзіліся радзей.

Часам пра іх нават не папярэджвалі: напрыклад, калі былыя асуджаныя стаялі ў чарзе на адзнаку, ім знянацку пачыналі распавядаць, як пасля зняволення лепш рэсацыялізавацца ў грамадстве.

«Але гэта было максімальна сумна. Таму што супрацоўніца запрошанай сацыяльнай арганізацыі расказвае адно, а рэальнасць зусім іншая. У рэальнасці нічога з яе слоў не працуе».

Лекцыі праводзілі ў кабінеце, падобным да вучэбнага, з вялікімі драўлянымі сталамі і крэсламі.

Першы раз Вераніка слухала пра «шкоду алкаголя, курэння або наркотыкаў» — тэкст міліцыянер чытаў з паперкі. Іншым разам прыйшла супрацоўніца сацыяльнай арганізацыі, якая займаецца нібыта адаптацыяй былых зняволеных.

У міліцэйскім участку, куды Вераніка хадзіла адзначацца, яна сустракала былых асуджаных, якія знаходзіцца пад прэвентыўным наглядам.

«Як правіла, гэта дарослыя мужчыны, якія шмат пасядзелі ў турме па цяжкіх артыкулах. І вось іх ужо пяты год не бяруць на працу, яны ходзяць з гэтым наглядам і слухаюць, як нейкая арганізацыя дапамагае ім уладкаваць жыццё. Атмасфера незадаволенасці. Адзін з іх зрабіў заўвагу ёй [запытанай супрацоўніцы], што такія парады лепш даваць тым, хто яшчэ збіраецца выйсці на волю ці паўгода як выйшаў. Яму сказалі адзначыцца апошнім — гэта значыць чакаць прыкладна паўтары гадзіны пасля лекцыі».

Дзень для адзнакі Вераніка абірала сама — субота ці працоўны. З часам яна зразумела, што дадатковыя мерапрыемствы праходзяць па выходных, і таму, пакуль не ўладкавалася на працу, хадзіла па буднях.

Перад візітам у РУУС дзяўчына апранала адзенне, у якім «было б зручна сесці на суткі». Акрамя таго, яна збірала з сабой мінімальны набор рэчаў, тэлефон пакідала дома і рыхтавалася маральна.

«У чарзе кантынгент не той, з якім звычайна маеш зносіны. 90% — мужчыны з наглядам, з цяжкімі артыкуламі, частка з іх прыходзіла п'янымі трошкі. А так нельга — аднаго з іх так затрымалі. Цябе разглядаюць, таму што ты вылучаешся з натоўпу, у нас не было «палітычных» практычна. Неяк раз я стаяла і адзін хлопец пачаў усім расказваць, што я за мітынгі. І пачалося абмеркаванне. Пастаянна дыскамфортна сябе адчуваеш».

Публічнае прыніжэнне і «дармаедства» ў Брэсце

Пасля вызвалення з калоніі блогер Сяргей Пятрухін таксама быў абавязаны хадзіць на адзнакі ў РУУС. Некаторых былых зняволеных, паводле яго слоў, маглі паклікаць на лекцыі і з працы. Самога Пятрухіна пасля працаўладкавання «не чапалі».

«Ты прыходзіш на адзнаку і табе даюць паперку, што ў пятніцу а 10-й раніцы трэба быць [на лекцыі]. Калі не прыходзіш, то на падвал [маецца на ўвазе затрыманне]. Усе прыходзілі».

Паводле слоў Пятрухіна, на адным з такіх мерапрыемстваў супрацоўнікі адміністрацыі Ленінскага раёна Брэста пачалі «прыніжаць на вачах ва ўсіх» 25-гадовую дзяўчыну: за тое, што яна выпіла алкаголь падчас хатняй хіміі. Яе прымусілі ўсім «даць клятву», што гэта быў яе апошні раз: «Брыдкае відовішча. Чалавека бузуюць публічна», — кажа Пятрухін.

Іншым разам супрацоўнікі міліцыі, пра якіх блогер яшчэ да затрымання здымаў сюжэты, папрасілі яго выйсці з лекцыі. Яны планавалі расказаць слухачам пра тое, «як быць законапаслухмяным грамадзянінам».

«Сяргей Сяргеевіч, можаце ісці». Яны проста не маглі на мяне глядзець. Я не стаў настойваць і пайшоў».

Па словах Пятрухіна, на лекцыі часам прыходзілі і супрацоўнікі гарвыканкама. Яны расказвалі, як уладкавацца на працу і якая існуе дапамога для тых, хто вызваліўся з месцаў пазбаўлення волі. Ён дадае, што атрымаць такую дапамогу было складана, бо існавала шмат перашкод.

«Ты проста не будзеш гэтага рабіць. Я б такога не рабіў, не прыніжаўся б. Там узяць даведку, тут узяць даведку, укласціся ў нейкія тэрміны. І для іншых людзей, нават «не палітычных», гэта складаная працэдура».

Адна з лектарак казала былым асуджаным, што «хутка дармаедства будзе пераследавацца па крымінальным кодэксе», кажа блогер. «Яна на ўсіх наязджала, хто не працуе».

Актавая зала, дзе праходзілі лекцыі, запаўнялася амаль цалкам — прысутнічалі каля 30 чалавек. Большасць старалася не спрачацца з міліцыянерамі і тымі, хто прыходзіў праводзіць лекцыі.

«Разумныя людзі ў такіх момантах не пярэчаць. Усё гэта робіцца фармальна».

Каментары3

  • Acab
    13.06.2024
    Спадар Пятрухін распавядае, як дзесяць гадоў таму ствараў канал, каб дапамагаць міліцыі. Нямоцна журыцца, што тады ня разумеў, а цяпер зразумеў.
    Цяпер спадар Пятрухін разумее і польскі бюджэтнік.
    А Акабчык дурненькі а ні розьніцы паміж бюджэтнікамі ўсіх краін ня бачыць, а ні ў прасьвятленьні дарослых памочнікаў міліцыі ня верыць.
    Во як
  • jou
    14.06.2024
    Ну што за дурасьць вы вярзеце пра паходы на лекцыі ў час працы. Калі ты на хіміі - то так, калі вызваліўся і на так званым прафіляктычным уліку - ня маюць права. У законе так напісана - лекцыі толькі не ў працоўны час. Таму я ім адразу напісала ліст, каб у працоўны час мяне больш не чапалі з цытатай з іхняга закону. Я ўсім нашым, у каго лекцыя прыпадала на працоўны час, гаварыла - пішыце скаргу, але ж яны баяліся.
  • Зося
    14.06.2024
    jou, Добра, што не я адна такая. Нават у час адбыцця "хатняй хіміі" пісала скаргі. Пасля адбыцця - таксама. На парушэнне закону з іх боку. Не буду падрабязна, але скаргі мелі ўздзеянне. Астатнія "хімікі", каму прапаноўвала дапамогу - адказвалі і паслухмяна выконвалі ўказанні. Часам разумею, што лепш прамаўчаць, але ж калі занадта "выпендрываюцца", маўчаць не магу. І не буду

Вось чаму ў Кітаі могуць прыслухоўвацца да Польшчы16

Вось чаму ў Кітаі могуць прыслухоўвацца да Польшчы

Усе навіны →
Усе навіны

Камароўскі рынак ператварыўся ў сапраўднае мора ВІДЭА6

Сілавікі ў Брэсце затрымалі дырэктара кампаніі за ўдзел у пратэстах у жніўні 2020 года

У Мінску з-за патопу закрылі станцыю метро «Парк Чалюскінцаў» ВІДЭА

«У Беларусі маю музыку рэкламавала КДБ, а ў Польшчы — паліцыя». Банцар пракаментаваў сваё затрыманне ў Варшаве9

Літва развярнула на мяжы больш за 20 машын з Беларусі — у тым ліку з грамадзянкай Літвы за рулём5

Мінск сёння пайшоў пад ваду ФОТЫ13

Амерыканец у 14 гадоў стаў самым маладым футбалістам у гісторыі Амерыканскай футбольнай лігі

«Рыхтуюцца да вайны, а генератары не ў стане купіць». Што расказваюць пра сітуацыю ў Мазыры мясцовыя жыхары3

Зямля ўвайшла ў метэорны паток Персеідаў. Дзе і калі пабачыць гэту незямную прыгажосць?

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Вось чаму ў Кітаі могуць прыслухоўвацца да Польшчы16

Вось чаму ў Кітаі могуць прыслухоўвацца да Польшчы

Галоўнае
Усе навіны →