Культура11

У Полацку імкліва разбураюцца руіны касцёла. Абвалілася яшчэ частка мура

Ніякіх захадаў па кансервацыі і аднаўленні помніка барока мясцовымі ўладамі не прадпрымаецца.

Параўнанне старых і актуальных фотаздымкаў — не стала апошняга кавалка алтарнай перагародкі і ўсёй сцяны апсіды. Фота: фэйсбук-суполка «Полацк: мінулае і сучаснасць»

Чарговае разбурэнне помніка заўважылі мясцовыя краязнаўцы з суполкі «Полацк: мінулае і сучаснасць».

Мураваны кляштар і касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі на паўднёвым беразе Дзвіны пабудаваны полацкімі бернардзінцамі ў 1758 годзе. Барочны комплекс з'явіўся на месцы ранейшага драўлянага. На тэрыторыі кляштара было мноства гаспадарчых пабудоў, у тым ліку пякарня (захавалася), бровар, лядоўня, кузня, стайня, лазня. Быў разбіты пладовы сад з агародам.

Абмерны чарцёж комплексу 1838 года. Фота: Wikimedia Commons
План комплексу 1838 года. Сёння ад храму захаваўся невялікі фрагмент — руіны чатырох сцен апсіды. Фота: Wikimedia Commons

Пасля здушэння паўстання 1830-1831 гадоў расійскія ўлады зачынілі ў 1832 годзе кляштар, а касцёл перарабілі на праваслаўную царкву Іаана Багаслова.

Пашкоджаная царква ў 1920-я гады. Фота: Wikimedia Commons

У час савецка-польскай вайны ў 1919 годзе палякі занялі левы бераг Дзвіны. У баях з Чырвонай Арміяй, якая займала асноўную частку горада на правым беразе, храм значна пацярпеў, што бачна на здымках 1920-х гадоў.

Камуністы зачынілі царкву. Комплекс зноў пацярпеў у час Другой сусветнай вайны. Жылы корпус быў у 1950-я гады прыстасаваны пад медыцынскую ўстанову, а руіны касцёла часткова знішчылі. 

Комплекс у панараме левага берага Дзвіны. Фота: Wikimedia Commons

Да нашага часу ад былога касцёла засталася толькі алтарная частка. Нягледзячы на тое, што комплекс лічыцца гісторыка-культурнай каштоўнасцю рэспубліканскага значэння, за апошнія гады не прадпрынята ніякіх захадаў па ягонай кансервацыі і аднаўленні.

Выгляд апсіды ў 2006 годзе. Злева яшчэ відаць фрагмент алтарнай перагародкі. Ніжнія часткі папружнай аркі яшчэ не абваліліся. Фота: фэйсбук-суполка «Полацк: мінулае і сучаснасць»
Сённяшні агульны выгляд з поўначы. У руінах ужо цяжка пазнаць колішні касцёл. Фота: фэйсбук-суполка «Полацк: мінулае і сучаснасць»

Краязнаўцы, параўноўваючы здымкі, высветлілі, што за апошнія гады не стала значнай часткі мура: абвалілася ўся ўсходняя сцяна апсіды, апошні фрагмент алтарнай перагародкі, частка папружнай аркі. Цяпер абваліўся і прысценак, які гэтую арку падтрымліваў.

Выгляд руінаў з захаду ў 2006 і 2012 гадах. Сцяны з праёмам сёння не існуе. Фота: фэйсбук-суполка «Полацк: мінулае і сучаснасць»

Як адзначаюць краязнаўцы, прысценак можа быць і савецкага часу, але яго падзенне сведчыць пра тое, што разбурыўся аўтэнтычны мур, на якім ён стаяў.

Фотапараўнанне стану ў 2020 і 2024 гадах. Помнік імкліва разбураецца і далей. Фота: фэйсбук-суполка «Полацк: мінулае і сучаснасць»

Сёння ў Полацку актыўна вядуцца работы па прывядзенні да парадку гістарычнага цэнтра. Падрыхтоўку да Форума рэгіёнаў Беларусі і Расіі, які 27-28 чэрвеня пройдзе ў Віцебску, Полацку і Наваполацку, кантралюе асабіста Наталля Качанава, мясцовая ўраджэнка. Але занядбаны комплекс кляштара, які добра бачны з іншага берага, будаўнічыя працы не закранаюць.

Паўднёвая сцяна апсіды — апошняя адносна захаваная сцяна помніка барока. Фота: фэйсбук-суполка «Полацк: мінулае і сучаснасць»

«Наша Нiва» — бастыён беларушчыны

ПАДТРЫМАЦЬ

Каментары1

  • Влад
    10.06.2024
    Там такой яростный католик был, Алесь Аркуш. Куда делся? Вот бы ему заняться этим костёлом.

Коля-сек'юрыці, Цяцерын з торбамі і доктарка з Беленькім. Як выглядала світа Лукашэнкі на «Славянскім базары» ВІДЭА8

Коля-сек'юрыці, Цяцерын з торбамі і доктарка з Беленькім. Як выглядала світа Лукашэнкі на «Славянскім базары» ВІДЭА

Усе навіны →
Усе навіны

«Я ненавіджу рэспубліканцаў, я ненавіджу Трампа». У сацсетках вірусіцца фэйкавае відэа ад нібыта стралка ў Трампа8

Пад Брэстам праходзіць джып-фестываль ШМАТ ФОТА2

У Стаўбцоўскім раёне матацыкл трапіў пад цягнік — загінулі два чалавекі1

Хлопец, што страляў у Трампа, быў рэспубліканцам24

Сталі вядомыя падрабязнасці жудаснага ДТЗ пад Магілёвам. У ім загінуў 5-гадовы хлопчык і яго бацька2

МУС распавяло пра аблаву на рок-канцэрт пад Пінскам13

Булачкі з чарніцамі — рэцэпт1

ФБР назвала імя таго, хто страляў у Трампа23

Калі з Беларусі сыдзе анамальная спёка4

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Коля-сек'юрыці, Цяцерын з торбамі і доктарка з Беленькім. Як выглядала світа Лукашэнкі на «Славянскім базары» ВІДЭА8

Коля-сек'юрыці, Цяцерын з торбамі і доктарка з Беленькім. Як выглядала світа Лукашэнкі на «Славянскім базары» ВІДЭА

Галоўнае
Усе навіны →