Грамадства4343

«Яе звалі Ліза». У Варшаве прайшоў Марш у памяць аб згвалтаванай і забітай беларусцы РЭПАРТАЖ

У Варшаве ў памяць пра забітую і згвалтаваную Лізавету прайшоў ціхі марш. Ëн стартаваў з месца трагедыі — вуліцы Żurawia 47, самага цэнтра сталіцы. Цяпер там працягвае разрастацца стыхійны мемарыял.

25 лютага 25-гадовую беларуску Лізу згвалтавалі ў цэнтры Варшавы. У выніку ўдушша дзяўчына перанесла гіпаксію галаўнога мозгу. Медыкі змагаліся за яе жыццё, але 1 сакавіка яна памерла, не прыходзячы ў прытомнасць.

Яе гісторыя выклікала шырокі розгалас і абурэнне. Трагедыя прымусіла польскія ўлады заняцца пераглядам заканадаўства, мер грамадскай бяспекі і арганізаваць бясплатныя курсы па самаабароне. Беларусы ж на гэтым фоне паднялі публічную хвалю прызнанняў пра сутыкненне з гвалтам у іх жыцці і заклікалі ўшанаваць памяць загінулай маршам «Яе звалі Ліза».

Ліза нарадзілася ў аграгарадку Путчына Дзяржынскага раёна. У Польшчы вязала дызайнерскія балаклавы. Самым блізкім для яе чалавекам у новай краіне быў малады чалавек Даніла, ён з Украіны. Менавіта ён узяў на сябе ўвесь асноўны клопат, звязаны спачатку з медычнай дапамогай, а цяпер і арганізацыяй пахавання.

«Тое, што здарылася з Лізай, магло адбыцца з любой з нас. Яе згвалціў і забіў «звычайны» чалавек. Мы выходзім на вуліцы, каб Ліза не была забытая. Каб вуліцы нарэшце сталі бяспечнымі для нас», — патлумачылі неабходнасць маршу арганізатары.

Людзі пачалі збірацца на месцы трагедыі задоўга да пачатку. Іх колькасць бесперапынна расла.

У многіх у руках былі плакаты на беларускай, украінскай, польскай і ангельскай мовах. На іх было напісана: «Не будзем баяцца», «Яна проста ішла дадому», «Ліза, прабач», «Гэта вялікая дзіра ў маёй душы», «Віна гвалтаўніка, не ахвяры», «Жанчына — не здабыча».

Сярод прысутных беларусаў былі палітыкі, акцёры, журналісты, студэнты, святары і шмат іншых.

У стартавай прамове беларуская актывістка, адна з арганізатаркаў маршу Наста Базар адзначыла, што, як і загінулая Ліза, была вымушаная бегчы з Беларусі ў пошуках бяспекі. Яна заклікала жанчын у складаных сітуацыях ніколі не забываць, што яны не адны, а мужчын — дапамагаць у спыненні гвалту:

«Мы абараняемся, але мы не можам прыпыніць гвалт, бо адзіны спосаб яго спыніць — перастаць гвалціць. Рабіце гвалт гучным, мы хочам, каб кожная і кожны адчувалі сябе бяспечна».

Гэтая думка працягнулася ў маналогах іншых выступоўцаў. Усе акцэнтавалі ўвагу на тым, што Польшча — гэта дом для ўсіх, для беларусаў, украінцаў і іншых эмігрантаў. І калі яны прыязджаюць сюды, то мусяць адчуваць сябе ў бяспецы.

Ліза не змагла паклікаць на дапамогу, бо яе душылі. Таму два разы, у пачатку і ў канцы маршу, людзі крычалі за яе — замест хвіліны маўчання вуліцы Варшавы працяў гучны крык.

@nashaniva Хвіліна акцыі ў Варшаве. Памяці Лізы #Варшава #Ліза #хопіцьгвалціць #акцыя #беларусы #беларускітыкток #нашаніва ♬ оригинальный звук - Наша Ніва. Навіны

Узначаліла гэты «хор» грамадская дзяячка Яна Шостак, ужо вядомая сваім голасам як інструментам пратэсту: раней мастачка крычала, напрыклад, супраць катаванняў і ў падтрымку беларускіх палітвязняў.

Яшчэ анансуючы падзею, арганізатаркі акцэнтавалі ўвагу на тым, што ім было б важна ўбачыць на маршы як мага больш мужчын. І іх сапраўды прыйшло нямала.

Беларус Кірыл пераехаў у Польшчу паўтара года таму. Ëн прыйшоў на акцыю з плакатам «Маўчанне = злачынства».

«Мне падаецца, як мага большай колькасці мужчын трэба старацца неяк паўплываць на сітуацыю з гвалтам. Менавіта ў мужчынах палягае асноўная праблема, на мой погляд. Трэба дэманстраваць, што гэта не нейкі лакальны жаночы прыкол з незразумелай барацьбой за нешта там, як некаторыя думаюць. Гэта чалавечая патрэба ў бяспецы. У дадзеным выпадку — для жанчын.

І мужчынам трэба больш тлумачыць: гвалтаваць — дрэнна, што гэта злачынства і што нельга перакладаць віну на ахвяру», — патлумачыў матывацыю прысутнасці Кірыл.

Палітык Павел Латушка прыйшоў на марш разам з дачкой і іншымі чальцамі НАУ.

«Вакол нас вельмі шмат гвалту. З боку асоб мацнейшых. Але мы маем сілу ў тым, каб супраціўляцца гэтаму гвалту. Як мужчыны маем абавязак, як грамадства. Тут не ідзе размова пра нацыянальнасць, узрост, выгляд ахвяры. Размова ідзе пра агульнаграмадскую праблему, якой мы павінны займацца.

На жаль, у Беларусі ўвогуле гэтай справы не надаецца належнай увагі. У нас 171 палітзняволеная жанчына, яны штодзень церпяць ад гвалту. Сотні жанчын прайшлі праз арышты пасля выбараў-2020, і гэта жахліва. І не змяніўшы ўсю сістэму, мы не зможам змяніць і стаўленне да жанчын у нашай краіне», — падкрэсліў кіраўнік НАУ.

Сабраўшыся, некалькі тысяч чалавек рушылі ў бок Палаца культуры і навук. Паліцыя, якая ў гэты дзень ужо адпрацавала на пратэсце польскіх фермераў, узначальвала і закрывала калону, перакрываючы рух грамадскага транспарту. Некаторыя машыны, што праязджалі міма, сігналілі знаёмае «Жыве Беларусь».

Скончыўся марш, як і распачынаўся — акапэльным выкананнем беларускіх песень у выкананні хору «Спевы з-пад моста». Пранізліва, як мантру, паўтаралі яны адзін са сказаў: «Вярнуся дадому, вярнуся дадому». Закальцаваўся і крык: у натоўпе крычалі ці плакалі ўсе, каму баліць за Лізу. А пасля тэрапеўтычна абдымалі адзін аднаго.

«Не забудзем, што здарылася. І хай ніхто не будзе самотны, хай мы не будзем абыякавымі і будзем падтрымліваць адзін аднаго. Заканчваем марш. І заканчваем з гвалтам у Польшчы», — падсумавалі арганізатаркі з польскага боку.

Гісторыя з Лізай шакавала многіх у тым ліку па прычыне абыякавасці мінакоў: камера зафіксавала людзей, што бачылі працэс гвалтавання, але прайшлі міма. Пасля таго ж, як злачынца сышоў, дзяўчына нейкі час праляжала голай. Паліцыю выклікаў толькі ахоўнік, які заступіў на ранішнюю змену. Пазней сведкі патлумачылі паліцыі, што не зрэагавалі, бо думалі, што сутыкнуліся з «палавым актам паміж парай бамжоў».

Па падазрэнні ў згвалтаванні і забойстве зараз праходзяць следчыя дзеянні з 23-гадовым жыхаром Варшавы Дарыянам С. Па мясцовым заканадаўстве яму можа пагражаць да пажыццёвага зняволення.

Лізу пахаваюць у Варшаве. У каментары «Нашай Ніве» Даніла распавёў, што ўчора яны былі ў пахавальным бюро: «Дата і месца, здаецца, вызначаныя, але не дакладна». Пры канчатковым рашэнні мы дадаткова паведамім гэтую інфармацыю.

Каментары43

  • Boba
    06.03.2024
    бу га га не все мужчины плохие этого недостаточно - лозунг. бабоньки да вы во сто крат хуже  только прикидываетесь несчастными овечками. 
  • Boba
    07.03.2024
    другой крик души - почему мы должны умирать? в природе существует естественный отбор. выживает сильнейший в том числе умнейший. и вы не измените этот закон. 
  • Сматрашчы
    07.03.2024
    И Латушка тут как тут. Но, как гаварыцца, "у цибя скучнае лицо, цибе нихто дзенег не даст".

Беларусь пацвердзіла расстрэльны прысуд Крыгеру: «Германіі прапанаваныя канкрэтныя рашэнні»

Беларусь пацвердзіла расстрэльны прысуд Крыгеру: «Германіі прапанаваныя канкрэтныя рашэнні»

Усе навіны →
Усе навіны

Полк Каліноўскага адмаўляе датычнасць Рыка Крыгера да падраздзялення

Расстрэльная справа Рыка Крыгера тычыцца яго ўдзелу ў Палку Каліноўскага — праваабаронцы5

У цэнтры Мінска легла на бок машына міліцыі ВІДЭА9

У Мінску будуць судзіць вядомага канцэртнага фатографа

У Ізраілі пры атацы дрона загінуў рэпатрыянт з Беларусі

Інтэрпал выключыў са свайго «чырвонага спісу» рэжысёра Андрэя Гнёта. Але гэта яшчэ не канец справы1

Польскія спецслужбы расследуюць пагрозу забойства Паўла Латушкі 10

«Дзеці гулялі, а змяя плавала ў лужыне». У раёне Барысава нашэсце гадзюк — камунальнікі не рэагуюць5

Перасаджвацца ў іншы аўтобус у чарзе на мяжы больш нельга? Здаецца, так3

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Беларусь пацвердзіла расстрэльны прысуд Крыгеру: «Германіі прапанаваныя канкрэтныя рашэнні»

Беларусь пацвердзіла расстрэльны прысуд Крыгеру: «Германіі прапанаваныя канкрэтныя рашэнні»

Галоўнае
Усе навіны →