Грамадства55

Насіць на Радаўніцу на могілкі пластыкавыя кветкі не варта. А чым іх можна замяніць?

Цудоўная традыцыя ўпрыгожваць магілы кветкамі стала папулярнай у канцы XIX стагоддзя. Багатыя еўрапейцы часам нават выкуплялі цэлыя батанічныя сады пад сямейныя пахаванні, а таксама ператваралі могілкі ў сапраўдныя кветнікі. Людзі бяднейшыя задавольваліся пасадкай звычайных кветак і неабходным за імі доглядам. Нібыта ўсё ішло добра, але ў нейкі момант у нас з'явіліся пластыкавыя кветкі і перад Радаўніцай гарады сталі ператварацца ў іх велізарны рынак. Што ж з імі не так і чаму з гэтай нагоды абураюцца эколагі ды царква, піша «Зялёны партал».

Иллюстративное изображение
Фота ілюстрацыйнае

Прыгожыя кветкі сёння — гара пластыкавага смецця праз год

Сёння людзі ахвотна падтрымліваюць гэтую прыгожую традыцыю і імкнуцца ўпрыгожваць магілы сваякоў, але замест валтузні з жывымі раслінамі ўсё часцей аддаюць перавагу таму, каб купіць пластыкавы букецік або вянок. Гэта танна, прыгожа, ярка, проста, ніякага догляду, толькі мяняй ужо патрапаныя часам кветкі на новыя.

Але вось у гэтым і ёсць галоўная праблема. Звычайна кветкі мяняюць двойчы на год — на Дзяды і Радаўніцу. І тады кантэйнеры для смецця ператвараюцца проста ў горы рознакаляровых пластыкавых адкідаў.

Але пластык жа ўжо перапрацоўваюць, то ў чым праблема? Перапрацоўваюць, але не такі. З бутэлькамі ўсё прасцей, а вось кветкі вырабляюць з розных відаў пластыка: сярэдзіна кветкі часта з пенапласту, пялёсткі — з латэксу або поліэстэру, сцябло — з ПВХ, а ў ім яшчэ і металічны стрыжань. Паспрабуй «распрані» такую канструкцыю, а раскладацца яна будзе ад 100 да 500 гадоў.

Спальваць іх таксама нельга — у паветра выдзяляюцца шкодныя рэчывы.

Заўважалі, якое цяжкое паветра ў закрытых памяшканнях, дзе прадаюць рытуальныя тавары? Дык вось, трымаць такія кветкі і вянкі ў пакоі даволі небяспечна, яны могуць быць пафарбаваныя анілінавымі фарбамі, якія выклікаюць галаўны боль, галавакружэнне і слабасць.

Царква таксама не ўхваляе

Падчас Радаўніцу, на якую прынята ўспамінаць памерлых сваякоў, у храмах здзяйсняецца літургія, дзе моляцца пра памерлых блізкіх. Затым усе ідуць на магілы, каб несці радасную вестку пра Уваскрослага Хрыста. У гэтым і ёсць рэлігійны сэнс свята, а кветкі — усяго толькі элемент культуры, сімвал жыцця, створанага Богам.

Але пластыкавыя кветкі — не больш чым хлусня і фальшывасць. Паводле хрысціянскіх звычаяў, магілы прынята даглядаць, прыбіраць смецце, чысціць ад пустазелля, утрымліваць іх у чысціні. Гэтым і аддаецца даніна памяці памерлым блізкім. А прыйсці пару разоў на год, прынёсшы яркі штучны букецік, святары лічаць крывадушнасцю.

«Зялёны партал» даведаўся, што думае з гэтай нагоды іерэй Віталь Быстроў з уніяцкай парафіі іконы Божай Маці Жыровіцкай у Івацэвічах. У жыцці ён не купіў ніводнай пластыкавай кветкі і не раіць гэтага рабіць сваім парафіянам:

«Ва Украінскай грэка-каталіцкай царкве выкарыстанне пластыкавых кветак афіцыйна лічыцца экалагічным грахом. У беларускай такога граху афіцыйна няма, але мы ўсе актыўна не падтрымліваем хай і прыгожую, але вельмі шкодную пластмасу. Перад святамі я закранаю гэтую тэму на пропаведзі і тлумачу сваім парафіянам, чаму гэта кепска.

13 красавіка ў нас была Радаўніца, і мы ўсёй сям'ёй аб'язджалі магілы продкаў і радні маёй цешчы. Не завезлі ніводнай пластыкавай кветкі, а замест іх паклалі на магілы па прыгожым каменьчыку. Гэта не менш выдатная старажытная габрэйская традыцыя. Самі мы не габрэі, але нейкія набожныя, асабліва экалагічна чыстыя іхнія традыцыі можам практыкаваць.

А для тых, каму абавязкова хочацца несапраўдных кветак для ўпрыгожвання, магу параіць замовіць амаль у любога зваршчыка металічную кветку, звычайна гэта ружа: нядорага, прыгожа, хопіць на шмат гадоў», — раіць іерэй Віталь.

Што ж пасадзіць на магілцы?

Мох для афармлення ўчасткаў

Мох выдатна ўпісваецца ў любы могілкавы ландшафт і фармуе роўнае зялёнае пакрыццё. Гэта вельмі зручная расліна, яна даволі трывалая і добра размнажаецца, абараняючы глебу ад эрозіі і пустазелля. Плюс да гэтага мох вечназялёны, таму можа ўпрыгожваць магільны грудок цягам усяго года.

Мох зусім непатрабавальны, таму калі вы зазіраеце на могілкі толькі раз у год, ён стане выдатным рашэннем. Лепш за ўсё для ўпрыгожвання магілак падыдуць наступныя сарты: каменяломнік, ірландскі мох, маладзіла і ачытак. Ніякага палівання і праполкі.

Салітэры для перыметру

Салітэры — гэта маленькія кусцікі або дрэўцы. Звычайна іх не садзяць на сам грудок, а выкарыстоўваюць для дэкору перыметру пахавання. Можна пасадзіць прыгожы куст шыпшыны, барбарысу або чубушніку, які ў народзе памылкова называюць язмінам, але цвіце ён проста ашаламляльна і пры гэтым зусім непатрабавальны. Галоўнае — сачыць за тым, каб расліна не вырастала занадта высокай, дапушчальныя памеры лепш абгаварыць загадзя з работнікамі могілак.

Можна паспрабаваць пасадзіць непатрабавальныя гатункі куставых руж, і добра было б, каб яны былі без шыпоў, бо тыя могуць ствараць нязручнасці пры перамяшчэнні і перашкаджаць вашым суседзям даглядаць свае ўчасткі.

Звярніце ўвагу на такія прыгожыя сарты, як Alexandre Girault — гэта проста велізарныя ружы, якія цвітуць нават у глыбокай цені; Blushing Bride: кусцік будзе мець добры імунітэт да хвароб і перажыве нават халодную зіму, калі яго накрыць; Maria Liesa — тыя самыя ружы, якія не маюць шыпоў, а яшчэ яны выдатна пераносяць зіму.

Шматгадовыя і глебапакрывальныя расліны для надмагілля

Шматгадовыя расліны маюць выдатную ўласцівасць ствараць шчыльны суцэльны дыван на магілцы, а яшчэ іх можна цікава камбінаваць з іншымі раслінамі, ствараць розныя ўзоры і маленькія клумбачкі. Для гэтага выдатна падыдзе прыгожая расліна барвенак з нябесна-блакітнымі кветкамі. Яна не баіцца холаду, выдатна расце ў цені і непераборлівая адносна глебы.

Плюшч добра расце на сонцы і ў цені, ён даўно з'яўляецца заўсёднікам могілак у Еўропе, элегантна абвівае агароджы і выдатна глядзіцца на гранітных або мармуровых плітах. А жывучка паўзучая нездарма атрымала сваю назву, яна зусім не мае патрэбы ў доглядзе, затое мае прыгожая лісце розных адценняў і перашкаджае росту пустазелля.

Сезонныя кветкі

Калі ёсць час і жаданне крыху прыкласці намаганняў, то можна выбраць недарагія, але прыгожыя кветкі і камбінаваць перыяды іх цвіцення так, каб усе тры сезоны на магілцы цвілі яркія, а галоўнае — сапраўдныя і жывыя кветкі.

Для вясны можна падабраць бягоніі, прымулы, фіялкі і цюльпаны. Улетку цвітуць афаналіс і сухацвет, а ўвосень прыходзіць час аксамітак, верасу і дэкаратыўных відаў палыну.

Выдатна падыходзяць для ўпрыгожвання яшчэ і стакроткі, кранальныя браткі, незабудкі і нарцысы. Касачы таксама не патрабуюць адмысловага догляду: трэба толькі раз на год прыбіраць сухое бадыллё і рабіць гэта можна якраз на Радаўніцу.

Каментары5

  • Эмігрантам
    12.05.2024
    А як вы будзеце ўсё гэта саджаць, калі вы не збіраецеся прыяжджаць у Беларусь?
    Ці гэта за вас будуць рабіць тыя, хто ў Беларусі знаходзіцца? І каго вы грэбліва называеце "хатаскрайнікамі", якіх Крыновічу зусім не шкада? "Кто хотел, тот уехал" і гэтак далей....
  • Фамилия
    12.05.2024
    Имя, и чтоб никаких оград! По кладбищам можно судить об уровне культурного развития общества.
  • Эм
    12.05.2024
    Эмігрантам , вы маніпулюеце або ў вас яўна праблемы з успрыманнем, бо фраза Кныровіча гучала так: “не шкада тых, хто стаіць у чэргах на мяжы”.  

Дар‘я Лосік выйшла на свабоду па памілаванні16

Дар‘я Лосік выйшла на свабоду па памілаванні

Усе навіны →
Усе навіны

Паўла Латушку выклікалі ў польскую пракуратуру2

Расійскі вайсковец, якога нібыта сёння ўзарвалі ў Маскве: Я жывы, сяджу на працы

Спевака — пастаяннага ўдзельніка афіцыйных канцэртаў — будуць судзіць за пратэсты1

Сярэдні заробак у чэрвені вырас на 50 рублёў, але наколькі ён адлюстроўвае рэальную сітуацыю?

Дзікавіцкі: Каманда «Белсата» амаль не мае ніякага ўплыву на сітуацыю3

Стрыжак тлумачыць, чаму супраць перамоваў з лукашэнкаўцамі і якая яго прапанова1

Сталі вядомыя падрабязнасці сустрэчы Дуды і Сі Цзіньпіна наконт рэжыму Лукашэнкі

На таргах у Мінску даляр з салідным запасам рухнуў да гадавога мініміму1

«Падрыхтоўка да Алімпіяды прайшла не так, як планавала». Ціманоўская расказала, з якім настроем едзе ў Парыж7

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Дар‘я Лосік выйшла на свабоду па памілаванні16

Дар‘я Лосік выйшла на свабоду па памілаванні

Галоўнае
Усе навіны →