Грамадства33

«Паплачу — і адпускае». Дзве беларускія маці — пра свой дэкрэт

Два розныя досведы тых, хто нядаўна нарадзіў.

«Гэта доўгачаканае дзіця, якое мне адкрывае шмат чаго ў сабе»

Анжаліка (імя змененае) выхоўвае першае дзіця і не хавае, што ад статусу маці атрымлівае задавальненне: «Магу сказаць, што я — шчаслівая мама ў дэкрэце, нягледзячы на некаторыя цяжкасці. Гэта доўгачаканае дзіця, якое мне адкрывае шмат чаго і ў сабе, і ў свеце, гэта вельмі крута. Прыйшла да мацярынства падрыхтаванай, бо перад тым, як гэтае дзіця ў нас з’явілася, шмат праз што давялося прайсці. Таксама мы з мужам рыхтаваліся да бацькоўства і праходзілі курсы, у нас былі партнёрскія роды, а туды не пускаюць без сертыфіката аб падрыхтоўцы, але я і сама шмат чытала, слухала і глядзела пра мацярынства».

Як расказвае маладая маці, пакуль што яна назірае «суцэльнае замілаванне дзіцем» і добразычлівае стаўленне да яго з боку навакольных — хаця, магчыма, гэта проста шанцаванне: «Усе любяць немаўлятак, яны пухленькія, міленькія. У нашай паліклініцы ўсе дактары добразычлівыя, стараюцца забаўляць малога, каб адцягваць яго ўвагу і каб ён не баяўся».

Таксама жанчына не сутыкалася з праблемамі ў камунікацыі з дзяржавай наконт дзіцяці, магчыма, яны пачнуцца разам з перыядам садкоў і школ. Анжаліцы не хочацца, каб малы трапіў пад уплыў дзяржаўнай ідэалогіі, але яна прызнае — шмат што залежыць ад сваякоў і ўнутранай абстаноўкі ў сям’і, ад таго, якія дадатковыя заняткі бацькі будуць прапаноўваць дзіцяці.

Але не ўсё так бязвоблачна, бо жанчына вымушаная часова выхоўваць дзіця без яго таты: «Галоўная мая цяжкасць цяпер у тым, што муж — палітвязень, таму я засталася без яго дапамогі. А так я б не сказала, што дэкрэт для мяне — складаная рэч, бо маё дзіця чаканае, жаданае і любімае. Неяк спраўляемся, і родныя дапамагаюць. Канешне, ёсць і моманты, калі ўвечары трэба схадзіць у душ, і прыходзіцца дзіцёнка ставіць побач з сабой у дзіцячым крэсле, неяк яго забаўляць, агукаць яму, каб ён не плакаў. А калі бацькоў двое, адзін з іх мог бы на нейкі час браць дзіця сабе.

Часу на сябе, канешне, амаль не застаецца, бо ў асноўным прысвячаеш яго дзіцёнку. Калі ён спіць, можна чымсьці займацца, але звычайна хочаш проста плюхнуцца на канапу, валяцца і нічога не рабіць».

Шмат часу ў Анжалікі сыходзіць і на ўсё, звязанае з мужам. Каб да яго з’ездзіць, трэба доўга рыхтавацца, недзе тыдзень. За гэты час беларуска некалькі разоў ходзіць у краму з малым, або нехта з родных бярэ на сябе дзіця і адпускае жанчыну на гадзінку. Потым прыходзіцца шукаць, хто б адвёз сям’ю да мужа і таты, бо сама Анжаліка не водзіць машыну.

Як муж падтрымлівае сувязь з дзіцём? «Часам прыязджаем да яго і дасылаем фотаздымкі, тэлефануем — вось і ўсё. Канешне, муж вельмі сумуе, дзіця яшчэ ўсяго гэтага не разумее. Самае прыкрае, што муж не бачыць, як расце сын, а ён расце проста на вачах».

Беларуска прызнаецца, што стамляецца, але скардзіцца не хоча: яна свядома выбрала свой шлях і больш-менш дае рады з усім. Падтрымліваюць родныя і сябры. Жанчына амаль што не купляе дзіцёнку ніякіх рэчаў, бо ўсё ёй аддаюць іншыя людзі, і гэта добрая дапамога. 

Але выдаткі ўсё роўна ёсць: «Калі ў нас нарадзілася дзіця, усе запытваліся, што падарыць — магчыма, залаты крыжык? А мы такія: навошта гэтаму дзіцяці залаты крыж, падарыце нам памперсы! Яны вельмі дарагія, ды і хутка сканчваюцца, таксама як і дробязі накшталт сурвэтак, мыйных сродкаў для дзіцяці. Магчыма, адзенне таксама ўлятае людзям у капеечку, але гэта не наш выпадак, бо нам з адзеннем, як і з цацкамі, моцна дапамагаюць. Раз на тыдзень водзім малыша ў басейн, абанемент на месяц каштуе 100-125 рублёў у залежнасці ад колькасці наведванняў, але гэта ж не абавязковы артыкул выдаткаў».

Анжаліка дзеліцца, што пра выхад на працу пакуль не думае. Яна чакала, што ў яе, калі яна стане маці, з’явяцца нейкія новыя хобі, як гэта часта бывае з жанчынамі ў дэкрэце. Гэтага не здарылася, але з’явілася нешта больш значнае — уменне засяроджваць увагу на галоўным і не ўпадаць у роспач ад таго, што робіцца навокал, бо цяпер Анжаліка мае нешта, у чым сябе знайшла.

«Не магу сказаць, што мацярынства — адназначна маё прызначэнне, але яно мне падабаецца і я займаюся дзіцём з асалодай. Атрымала з мацярынствам новы ўзровень шчасця, разумення сябе і гэтага свету. Заставацца ў Беларусі і расціць дзіця тут — свядомы выбар, і я вельмі хацела б, каб мой сын тут жыў і працаваў дзеля гэтай краіны. У любым выпадку, будзем старацца гадаваць яго патрыётам і будзем спадзявацца, што ён вырасце на Радзіме», — кажа маладая мама.

«Мяне расцілі з савецкімі ўстаноўкамі, маўляў, нешта не падабаецца — адразу па срацы. Я не магу так»

Лілія (імя змененае) з сям’ёй жыве ў вялікім горадзе з добрай інфраструктурай. Калі яе першае дзіця было малым, не хапала розных пандусаў, каб можна было праехаць з вазком, а таксама дзіцячых пляцовак. Цяпер з гэтым лепш, але, заўважае яна, дзіцячыя пляцоўкі навокал па-ранейшаму старыя і неагароджаныя.

Нягледзячы на наяўнасць двух малых дзяцей, Лілія з мужам прымудраюцца знаходзіць час на сябе: «Бывае, выбіраемся ў рэстаран, можам там паесці піцы. Дзіця, як нагуляецца, можа там заснуць, і тады можна спакойна пасядзець, але ўсё роўна ёсць адчуванне турботы, што зараз яна прачнецца і пачне равець на ўвесь рэстаран. Магчыма, людзі на гэта і не звяртаюць увагі, але ты сам адчуваеш, што дзеці перашкаджаюць іншым. Бывае, сябры без дзяцей кажуць, як недзе крычалі малыя, і ты бачыш, што людзям непрыемна.

Хочацца больш дапамогі ад сваіх бацькоў і бацькоў мужа, каб яны часцей бралі дзяцей да сябе пагуляць і каб мы маглі з мужам пайсці кудысьці разам. Цяпер мы часам пакідаем малую са старэйшым дзіцём, і яны могуць пасядзець спакойна хвілін 40, а мы — схадзіць у краму ці проста прагуляцца, на ўсякі выпадак пакідаю старэйшай свой тэлефон. Гэта бывае хіба што раз на тыдзень, і мы з мужам вельмі сумуем адно па адным. Хаця жывём разам і спім у адным ложку, нам адно аднаго не хапае».

Жанчына дзеліцца сваім раскладам, які мала змяніўся з часу родаў: «Прачынаешся рана, калі раптам дзіця яшчэ спіць, маеш крышачку часу на сябе. Калі дзіця яшчэ было зусім малое, яно спала больш і можна было адчуць сябе вальней, а калі яно ўжо стала расці, на сябе засталося менш часу. Часам робім заданні на развіццё, можам паглядзець мульцікі. Майму дзіця ўжо два гады, і часам яно мне дапамагае.

Калі дачка была меншая, мы яе агароджвалі ў пакоі і яна там хадзіла, і ў мяне быў нейкі час на сябе. Цяпер жа яна пачала пералазіць цераз агароджу, штурхае мяне — дай тое, дай гэтае, пагуляй са мной. Нейкі вольны час яна дае, але ўсё роўна прыходзіцца сядзець ноччу: да першай гадзіны не сплю, спрабую патраціць час на сябе, хоць раніцай і не магу прачнуцца. Люблю маляваць, гляджу ў гэты час розныя відэа, вывучаю сайты па маляванні. Таксама пішу апавяданні на беларускай мове».

Лілія расказвае, што шмат грошай стала сыходзіць на ежу, цэны заўважна растуць. Пашанцавала, што сям’і дапамагаюць з адзеннем на малую, бо ў краме маленечкая цішотка каштуе 35 рублёў — Лілія сабе такое дазволіць не можа. Звычайна бярэ адзенне ў танных турэцкіх ці азербайджанскіх крамах, фірмы накшталт «Бусліка» для яе дарагія.

«Мы сябе адносім да сярэдняга класа — усё ж такі можам раз на месяц схадзіць у рэстаран, хаця і не так шмат там выдаткоўваем. Але ж хацелася, каб і дэкрэтныя, і заробкі ў нас былі большыя, бо ў асноўным ты не жывеш, а выжываеш. Большасць бюджэту сыходзіць на ежу. Раней я магла раз на месяц набыць нешта для свайго малявання, а цяпер мне прыходзіцца на гэта збіраць.

Атрымліваю 800 рублёў дэкрэтных — з іх толькі з кватэру з ацяпленнем трэба заплаціць 200 рублёў. Потым трэба заплаціць за прадлёнку для старэйшай у школе, набыць нешта для дзяцей, каб іх папесціць. Летам яны захочуць у парк, а на гэта трэба рублёў 40», — кажа Лілія.

Дачцэ жанчыны не даюць дзіцячы садок побач з домам, прыходзіцца ехаць у садок за 12 прыпынкаў, а потым яшчэ ісці 10 хвілін. Лілія не ўяўляе, як будзе спраўляцца, калі выйдзе на працу, бо трэба і старэйшую са школы забраць, і за малой паспець. Але праблем з працоўным месцам, як гэта часам бывае пасля дэкрэту, у жанчыны не будзе — на працы яе чакаюць, бо людзей там не хапае.

Ліліі ёсць што расказаць і пра кармленне грудзямі: «У мяне быў проста жахлівы досвед з першай дачкой. Мне тады было вельмі мала гадоў, і ў радзільні мне не паказалі, як карміць дзіця, проста кінулі. Я не ведала, што рабіць, а беднае дзіця разрывалася ад плачу, бо было галоднае. Мне прапаноўвалі даць бутэльку, але я думала, што я павінна карміць сама. Карміла як магла, і ў выніку мы з аслабленым дзіцём трапілі ў бальніцу на тры тыдні».

На шчасце, досвед з другой дачкой быў больш удалы.

З самага пачатку першага дэкрэта Лілія перажывала дэпрэсію, дагэтуль адчувае яе наступствы. 

«Часам не ведаеш, што рабіць, ні на што няма сіл — ні памыць падлогу, ні працерці пыл. А потым паплачу сама сабе ці мужу, і крыху адпускае. Думаю, была б здаравейшая, калі б была магчымасць схадзіць да псіхолага. Але на гэта трэба шмат грошай, а тут і так трэба дзяцей расціць, калі яшчэ і псіхолага ўзяць — будзе крэдыт, горшы за іпатэку.

Мяне расцілі з савецкімі ўстаноўкамі, маўляў, нешта не падабаецца — адразу па срацы, і ты ніхто, станеш кімсьці, калі падрасцеш. Не магу так размаўляць са сваімі дзецьмі, хаця мае старэйшыя сваякі і спрабуюць навязаць сваю мадэль выхавання, але я гэта і слухаць не хачу. А яшчэ не люблю людзей, якія лезуць не ў сваю справу і не ведаюць кантэксту, але пачынаюць цябе лаяць пры тваім дзіцяці. Гэта датычыць больш дарослых людзей, гадоў за 60. Пытаюцца, чаму дзіця без шапкі, а на вуліцы +15», — дзеліцца Лілія.

«Наша Нiва» — бастыён беларушчыны

ПАДТРЫМАЦЬ

«Тысяча рублёў — лёгка, гэта ўнікальны прадукт». Жыхарка Гродна ў дэкрэце прыдумала прыбытковы занятак

Немаўлятка, глухое ад нараджэння, чуе першыя гукі — рэакцыя

«Якое шчасце нарадзіць, калі табе пад 50»: мінчанка ў 50 гадоў адвяла дзіця ў садок

Каментары3

  • Максим Дизайнер
    01.05.2023
    Переезжайте в Канаду а шею принцу из Уганды. Там через 2 недели - месяца уже на работу пора, или уволят на.
  • дочка Максима Дизайнера
    01.05.2023
    Дизайнер, ну.
    800 рублёў дэкрэтных.. ясна, што гэта невялікія грошы, але.. столькі не кожная і не кожны атрымлівае зарплаты.. асабліва ў правінцыі
  • Илья
    02.05.2023
    Максим Дизайнер, там декретные меньше, а другие пособия больше

Памочнік гендырэктара мазырскага НПЗ памёр на працы. Нядаўна яго абвінавачвалі ў распаўсюдзе экстрэмізму3

Памочнік гендырэктара мазырскага НПЗ памёр на працы. Нядаўна яго абвінавачвалі ў распаўсюдзе экстрэмізму

Усе навіны →
Усе навіны

На БТ запусцілі шоу «Добры вечар!» Госця першага выпуску — зорка расійскага шансона Віка Цыганова20

Стрыжак расказаў, як яго вербавалі спецслужбы25

Ізраіль нанёс удары па Емене «пасля дзевяці месяцаў бесперапынных нападаў»8

Зорка тыктоку Ліза Ветрава закрывае свой папулярны блог пра беларускую мову18

«Будзе адбывацца вымушаны, але ўсё большы паварот у бок Расіі». Сацыёлаг пра ўплыў новых санкцый на настроі беларусаў63

Рэдактар глыбоцкай раёнкі напісаў пра смецце ў горадзе, а пасля зразумеў, што падыгрывае «ворагам»14

«Яны кругласутачна стаяць?» На Нямізе людзі выстраіліся ў аграмезную чаргу — вось навошта ВІДЭА20

Кіеў атакаваў нейкі таямнічы дрон-камікадзэ. Што за ён?1

Былая беларуская спартсменка ўжо другі раз за жыццё памяняла спартыўнае грамадзянства9

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Памочнік гендырэктара мазырскага НПЗ памёр на працы. Нядаўна яго абвінавачвалі ў распаўсюдзе экстрэмізму3

Памочнік гендырэктара мазырскага НПЗ памёр на працы. Нядаўна яго абвінавачвалі ў распаўсюдзе экстрэмізму

Галоўнае
Усе навіны →