Як палітычныя рэпрэсіі ў асобна ўзятай краіне могуць паставіць на край гібелі ўсю чалавечую цывілізацыю? «Наша Ніва» разабралася, за што навукоўцы абажаюць Лю Цысіня, ці ўдалося перанесці магію ягоных твораў на экран і якая роля ў серыяле ад Netflix дасталася беларускаму акцёру.
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w840d4webp1/photos/z_2024_03/3_body_problem_n_s1_e3_00_34_33_04rcjpg_3_body_problem_n_s1_e3_00_34_33_04rc0jpg-l1dg3.webp.webp)
Серыял па першай частцы трылогіі «Успаміны пра мінулае Зямлі» кітайскага пісьменніка Лю Цысіня выйшаў 21 сакавіка на стрымінгавай платформе Netflix і адразу трапіў у топ праглядаў.
Першая кніга выйшла ў 2006 годзе, скарыўшы аматараў фантастыкі па ўсім свеце і асабліва спецыялістаў у дакладных навуках. У 2015 годзе Лю Цысінь атрымаў за яе прэмію «Х’юга», найпрэстыжную ўзнагароду ў галіне навуковай фантастыкі.
Важна адзначыць, што раман стаў сапраўдным феноменам не толькі таму, што ўздымаў актуальныя касмалагічныя і цывілізацыйныя праблемы, з якімі чалавецтва можа вось-вось сутыкнуцца, але і таму, што ўпершыню кітайская фантастыка вельмі гучна заявіла пра сябе.
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w732d4webp1/photos/z_2024_03/3bp_101_unit_05865rc-367l0.jpg.webp)
Выкладчыкаў вінавацяць у тым, што яны выкладаюць заходнюю, контррэвалюцыйную навуку. У ганебным каўпаку бацьку Е Вэньцзэ прымушаюць пакаяцца і адмовіцца ад сваіх поглядаў, але той не можа здрадзіць фундаментальным законам фізікі на карысць камуністычнай ідэалогіі.
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w732d4webp1/photos/z_2024_03/aufmacher-3-body-problem-5apdc.jpg.webp)
Е Вэньцзэ разумее, што гэтыя, паламаныя маральна і фізічна людзі, засталіся поўныя злосці, крыўды і ні ў чым не раскаяліся. Цяпер яна перакананая, што чалавецтва не можа вырашыць свае праблемы само. Гэтае адкрыццё прадвызначыць лёс Зямлі.
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w732d4webp1/photos/z_2024_03/3-body-problem-trailer-publicity-h-2023-fbtuh.jpg.webp)
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w732d4webp1/photos/z_2024_03/3-body-problem-zine-tseng-86kz1.jpg.webp)
Нам паказваюць, што ўжо ў наш час па ўсім свеце перастаюць працаваць законы фізікі, фундаментальныя даследаванні паказваюць абсурдныя вынікі, а навукоўцы, якія знаходзіліся на пярэднім краі навукі, канчаюць жыццё самагубствам. За расследаванне смерцяў бярэцца Клэрэнс Сі (Бендэкт Вонг).
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w732d4webp1/photos/z_2024_03/x1080-dp12y.jpeg.webp)
І тут, у серыяльнай сучаснасці, палягае галоўнае адрозненне ад кнігі. Амерыканская адаптацыя еўрапеізуе літаратурны твор. Замест Кітая дзеянне пераносіцца ў Лондан, а персанажы-кітайцы збольшага становяцца прадстаўнікамі іншых этнасаў — еўрапейцамі, цёмнаскурымі, лацінасамі.
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w732d4webp1/photos/z_2024_03/mv5botgxnjniytktyjrkny00zdq3ltlkztitn2e0mgq2oda4zdlkxkeyxkfqcgdeqxvymtkxnjuynq_v1_-xddlv.jpg.webp)
Адна з дзіўных рэчаў на гэтым шляху — надзвычай рэалістычная відэагульня, у якую перад смерцю гуляла іх сяброўка. У гульнявым свеце, які паказаны праз прызму чалавечай гісторыі, прапануецца вырашыць праблему іншаземнай цывілізацыі, якая раз за разам гіне ў непрадказальныя «эры хаосу» — праблему трох целаў.
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w732d4webp1/photos/z_2024_03/images-3fillsize_2000x1125v1710930429-pzq0l.jpg.webp)
Даказана, што задача трох целаў не мае матэматычнага вырашэння — дзіўны свет прысуджаны раз за разам гінуць.
Невырашальная задача трох целаў ператвараецца ў не менш складаную задачу выратавання чалавецтва. Ці зможа тэхналагічна адсталая цывілізацыя супрацьстаяць выклікам з бязмежнага космасу?
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w732d4webp1/photos/z_2024_03/23threebody-recap-5-facebookjumbo-z5zyy.jpg.webp)
Насамрэч нішто ў серыяле не выпадковае — ні недарэчны анекдот, ні акварыумная рыбка, ні нават кніжка чароўных казак — глядзіце ўважліва! Усе гэтыя «дробязі» праявяць сябе з нечаканага боку.
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w732d4webp1/photos/z_2024_01/screenshot2024-01-11at145156-gfiz6.png.webp)
Уважліва глядзець варта яшчэ і таму, што ў сёмай серыі серыяла эпізадычную ролю сыграў беларускі акцёр Міця Савелаў. У вобразе доктара Пітэра Дэміхава ён дэманструе галоўным героям эфект гібернацыі на паддоследнай малпе.
Па-першае, варта адзначыць, што гэтая экранізацыя знішчыла толькі культурны феномен, якім была кніга. Добрай навуковай фантастыкі шмат, але добрая кітайская фантастыка — пакуль усяго адна. І яе «еўрапеізацыя» дзеля камерцыялізацыі выглядае злачыннай.
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w732d4webp1/photos/z_2024_03/znmoowlrjbcevl5widbpurix7ajpg-wqapk.jpg.webp)
Па-другое, вестэрнізацыя закранула таксама і візуальны складнік — ён занадта «галівудскі», занадта гладкі, прыхарошаны, выглядае як тыповы серыял Netflix…
Канцэнтруючыся толькі на важных для сюжэту героях, раптам выяўляеш, што той левы чувак, які тусаваўся на фоне — яшчэ больш важны персанаж…
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w732d4webp1/photos/z_2024_03/7644416b3a63-jonathan-pryce-3-body-problem-netflix-ck315.jpg.webp)
Відаць, праз гэта «Задача трох целаў» нагадвае пансіянат для акцёраў з серыяла па творах Марціна. На экране мы бачым сіра Даваса Сіварта (Ліям Канінгем), Сэмвела Тарлі (Джон Брэдлі) і Яго Верабейства (Джонатан Прайс). Дарэчы апошні не далёка пайшоў ад свайго звыклага кінавобраза мудрага лідара рэлігійнага культу — такім ён быў у «Гульні тронаў», такім быў у «Двух Папах», і вось цяпер ізноў.
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w732d4webp1/photos/z_2024_03/photo_2024-03-27151229-jot4s.jpeg.webp)
У «Гульні тронаў» музыка прабірала да дрыжыкаў, яна апярэджвала важныя сюжэтныя моманты, у «Свеце дзікага Захаду» ўдала раскрывала характары персанажаў і падтрымлівала атмасферу эклектычнасці сучаснасці і лямпавай амерыканскай мінуўшчыны.
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w732d4webp1/photos/z_2024_03/1_3-body_mainjpg-7v8jw.webp.webp)
Што магло быць у музыцы да «Задачы трох целаў»? Магла быць неўраўнаважанасць, як у нестабільнай сістэме трох сонцаў, магла быць вастрыня, адрозныя зямныя і іншаземныя тэмы — але нічога гэтага няма да вялікага расчаравання.
Як любая добрая фантастыка, яна прамацвае невядомасць, у якую скіравана чалавецтва, закранае навуковыя, культурныя і этычныя пытанні, звязаныя з прагрэсам. «Задача трох целаў» цалкам космапесімістычны твор і ён добра адлюстроўвае перакананні, якія сёння пануюць сярод навукоўцаў.
![](http://d3kcf2pe5t7rrb.cloudfront.net/img/w732d4webp1/photos/z_2024_03/3-body-problem-countdowns-1jpg-2-5k2hl.jpg.webp)
Мы адкрылі ўсе фундаментальныя законы фізікі, дабраліся да самых асноў сусвету, белых плямаў засталося зусім няшмат. Мы сутыкнуліся з мяжой сваіх магчымасцей, за якую без нейкага магутнага тэхналагічнага рыўка мы ніколі не вырвемся. На сёння навукоўцы не бачаць аніякіх намёкаў на тое, што прадказаныя раней фантастамі скачкі ў прасторы і рух ці перадача інфармацыі на скорасці, вышэйшай за скорасць святла, магчымыя.
Але і сваю планету мы можам страціць. Лю Цысінь дае даволі жудаснае тлумачэнне парадокса Фермі, чаму мы не бачым слядоў іншых цывілізацый — ідэю «цёмнага лесу», якая ўсё больш ахоплівае розумы людзей.
Каментары
У мяне таксама засталося непрыемнае "послевкусие", але ад таго, што чалавецтва вывалялі ў брудзе фактычна, разбурыўшы ўсялякую веру ў космас.