Usiaho patrochu77

«Nie raźličvała, što ŭ hetaj chacie zmahu znajści niešta z 500-hadovaj historyjaj». Biełaruska adšukała na leciščy dziŭny kamień

Žycharka Pinska Iryna znajšła na svajoj dačy kruhły kamień. Spačatku padumała, što kamień jak kamień, ničoha niezvyčajnaha, a ŭ vyniku, jak vykazaŭ zdahadku daśledčyk, hety kamień moža akazacca staražytnym jadrom, piša «Anłajnier».

«Pakłała kamień na kłumbu i nie nadavała jamu značeńnia»

Bolš za 10 hadoŭ tamu žycharka Pinska Iryna Trunova vyrašyła razam z mužam zajmieć daču. U vyniku jaje vybar prypaŭ na chatu, pabudavanuju ŭ 1949 hodzie ŭ vioscy Pasianičy — heta litaralna za 5 kiłamietraŭ ad horada.

Vyrašyŭšy ahledzieć chatu, muž i žonka spuścilisia ŭ sklep i pobač z draŭlanaj płaškaj pabačyli kruhły kamień.

«Jany jak byccam składali adzin nabor i było vidavočna, što raniej vykarystoŭvalisia dla zasołki ahurkoŭ abo kapusty, — uspaminaje Iryna. —

Forma kamienia, viadoma, ździviła — jana praktyčna idealna kruhłaja. Ale my, ščyra kažučy, nijakaha značeńnia hetaj znachodcy nie nadali i navat nie dumali, što majem spravu z patencyjnym artefaktam».

Paźniej haspadynia vysadziła kvietnik, dla dekaratyŭnaj apravy pakłała na jaje kamień i na doŭhi čas pra jaho zabyłasia. Uspomnić ža pra niezvyčajny pradmiet prymusiŭ vypadak.

«Reč u tym, što ja pracuju nastaŭnikam-defiektołaham u škole ŭ vioscy Stavok i ŭžo praktyčna 25 hadoŭ zajmajusia linhvistyčnym krajaznaŭstvam. Hetaj viasnoj razam z vučanicaj my jeździli na respublikanski konkurs. Daśledavańnie pryśviacili mikrataponimam paŭnočnaj častki Pinskaha rajona, — raspaviadaje surazmoŭca. —

Adnym z členaŭ žury byŭ dyrektar Muzieja staražytnabiełaruskaj kultury pry Akademii navuk Barys Łazuka. U apošni čas u muziei viałasia praca nad novaj ekspazicyjaj, jon byŭ zakryty dla naviedvańniaŭ, ale dla nas, jak dla ŭdzielnikaŭ i śpiecyjalistaŭ, praviali ekskursiju.

I ja była vielmi ździŭlenaja, kali ŭbačyła praktyčna takija ž kamiani, jak na svaim učastku. Tolki na ich było napisana, što heta harmatnyja jadry».

Viarnuŭšysia dadomu, Iryna pajechała ŭ Pasianičy i pačała vyvučać kamień. Razhladajučy jaho, jana zaŭvažyła ślady ručnoj apracoŭki, rudyja abpaliny. Žančyna vykazała zdahadku, što i na jaje aharodzie zachoŭvajecca sapraŭdnaje jadro.

«Jak ciapier pamiataju, 23 krasavika pa elektronnaj pošcie ja razam z fatahrafijaj adpraviła list u naš Muziej biełaruskaha Paleśsia, raspaviała, jak znajšła taki cud. Praz dva tydni mnie adkazali, što ŭ Pinsk pryjechaŭ archieołah z Akademii navuk i my možam pryvieźci kamień.

Jak vyvučali i ahladali hety kamień, ja nie viedaju, ale mnie patelefanavali i skazali, što, na dumku archieołaha, heta moža być jadro XV—XVI stahodździa dla bambavańnia albo marciry i ŭ muziei chacieli b jaho pakinuć. Ja nie piarečyła».

«Chaciełasia b, kab jon apynuŭsia ŭ muziejnaj ekspazicyi»

Jak hety kruhlaš moh apynucca ŭ vioscy Pasianičy, Iryna nie viedaje. Ale, pa jaje słovach, vioscy dakładna bolš za 500 hadoŭ, jana zhadvajecca ŭ staražytnych dakumientach. Samo ž miesca, dzie znachodzicca chata siamji Trunovych, śpiarša nazyvałasia Ivaniki i źjaŭlałasia jaŭrejskim sielskahaspadarčym pasieliščam.

Vioska Pasianičy

Tut była svaja sinahoha, u jakoj ciapier viaskovy kłub, pracavała piakarnia, kaŭbasnaja krama i małočnyja zavody. Jak pisaŭ u 1936 hodzie žurnalist Ksavieryj Prušynski, biełarusy z habrejami-sialanami žyli mirna. U 1938-m Ivaniki stali častkaj Pasianičaŭ, a padčas Druhoj suśvietnaj vajny nacysty pierasialili kala 250 jaŭrejaŭ u Pinskaje hieta i rasstralali.

Iryna padkreślivaje, što na artefakt ni ŭ jakim razie pretendavać nie źbirajecca. Pa słovach žančyny, joj, naadvarot, budzie pryjemna, kali hety kamień apyniecca ŭ ekspazicyi.

«Ja naohuł nie raźličvała, što ŭ hetaj chacie zmahu znajści niešta takoje, u čaho moža być 500-hadovaja historyja. Tak što ja, jak i mnohija, biezumoŭna, była ździŭlenaja.

Kali ja napisała pra hetuju znachodku ŭ siabie ŭ Instagram, mnie pryjšło šmat vodhukaŭ, u škole kalehi zacikavilisia. Dla nas heta była siensacyja. I mnie, viadoma, chaciełasia b, kab hety artefakt zaniaŭ svajo miesca ŭ muziei».

Pahutaryŭšy ź Irynaj, «Anłajnier» vyrašyŭ źviazacca z Muziejem biełaruskaha Paleśsia. Tam paćvierdzili, što kamienny šar sapraŭdy pastupaŭ u muziej i navukovy supracoŭnik Instytuta historyi NANB vykazała zdahadku, što jon moža być jadrom.

Adnak pierad tym, jak apynucca ŭ fondach, jon jašče pavinien prajści atrybucyju i ekśpiertyzu.

Kamientary7

  • Tekla
    23.09.2023
    U mianie jość taki kamień. Lažyć u dvary. Daŭno. Navat nie pamiataju, adkul jon uziaŭsia
  • Historyja na damu
    24.09.2023
    Tekla, značyć, u vašym dvary 500 hadoŭ tamu nazad niešta adbyvałasia....
  • Žvir
    24.09.2023
    Historyja na damu, nu, što tam adbyvalasia, u tym dvary. Klinkovy syr cisnuli, voś i ŭsio, što tam adbyvalasia... Na adnu došku klali, druhoj nakryvali, a zvierchu toj kamieņ. Taki hniot atrymlivaŭsia... Biez jaho syru nia budzie... A vy što dumali ?

Niemiec, prysudžany da rasstrełu, datyčny da dyviersij? Voś što za historyja heta mahła być1

Niemiec, prysudžany da rasstrełu, datyčny da dyviersij? Voś što za historyja heta mahła być

Usie naviny →
Usie naviny

U Lvovie stralali ŭ palityka Irynu Faryjon. Jana ŭ krytyčnym stanie18

MZS Hiermanii paćvierdziŭ infarmacyju pra śmiarotny prysud svajmu hramadzianinu ŭ Biełarusi5

Kiraŭnik «Biełsata» adkazaŭ na abvinavačańni ŭ finansavych złoŭžyvańniach na kanale

Zasnavalnik Jandeksa daŭ pieršaje intervju paśla ŭciokaŭ z Rasii. Pryznaŭ svaje pamyłki10

U Vaŭkavysku zatrymali maci i ciotku anarchista Franckieviča. Jany pryvieźli palitviaźniu pieradaču4

Pra što maŭčaŭ Piotra Sierhijevič2

U Minsku ŭčora zatapiła sałon pryhažości. Jon całkam syšoŭ pad vadu VIDEA1

Andreju Kudziku ź Vilejki dali jašče čatyry hady kałonii1

U Dniapry ŭ rybie zavioŭsia strašny parazit. Pierachodzić na čałavieka!1

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Niemiec, prysudžany da rasstrełu, datyčny da dyviersij? Voś što za historyja heta mahła być1

Niemiec, prysudžany da rasstrełu, datyčny da dyviersij? Voś što za historyja heta mahła być

Hałoŭnaje
Usie naviny →