Sport1111

Karatyst adradziŭ lehiendarny kłub «Vołat». «My hurtujem biełarusaŭ, kab jany narešcie stali haspadarami na svajoj ziamli»

U pačatku 2022-ha biełaruskija ŭłady zakryli viadomy kłub adzinaborstvaŭ «Vołat». Jaho kiraŭnik, trenier Vital Rak, pierabraŭsia ŭ Polšču, dzie ŭ pačatku vieraśnia viarnuŭ kłub da žyćcia. «Naša Niva» raspytała, jak heta — adkryć svoj kłub u Polščy. 

Vital Rak adradziŭ lehiendarny kłub «Vołat» u Varšavie. Fota: «Naša Niva»

Vital Rak vyjechaŭ ź Biełarusi ŭ studzieni 2022 hoda. Spačatku siadzieŭ na kavidnym karancinie ŭ Biełastoku, potym pajechaŭ va Ukrainu, kab vyrašyć pytańnie ź vizaj, pažyŭ u Łodzi i pierabraŭsia ŭ Kałabžeh — polski haradok amal na miažy z Hiermanijaj. U Kałabžehu biełarus zatrymaŭsia amal na paŭtara hoda — pracavaŭ trenieram. Ale paru miesiacaŭ tamu jon pryjechaŭ u Varšavu, kab adradzić u Polščy lehiendarny biełaruski kłub adzinaborstvaŭ «Vołat». 

Pra Kałabžeh mužčyna raskazvaje ciopła — horad z dobraj ekałohijaj, dzie fajna žyć. Ale «Vołat» zaŭsiody pracavaŭ u pieršuju čarhu dla biełarusaŭ, tamu Vital vybraŭ dla kłuba Varšavu, dzie biełarusaŭ šmat.

Vital Rak adradziŭ lehiendarny kłub «Vołat» u Varšavie. Fota: «Naša Niva»

Kab stvaryć umovy dla adradžeńnia «Vołata», Raku spatrebiŭsia čas. «Adrazu, kali vyjechaŭ ź Biełarusi, zrazumieŭ: kali ja ŭ Polščy nadoŭha, to treba tut rabić kłub, kankretyku raspracoŭvaŭ potym.

Kali vyjechaŭ, byŭ trochi ŭ prastracyi, mieŭ nadzieju, što zaraz štości ŭ Biełarusi źmienicca i ja viarnusia tudy. Paźniej dumaŭ, što pačakaju viartańnia, ale niadoŭha, a ciapier maju adčuvańnie, što niejki čas mušu pražyć tut, tamu treba adčyniacca.

Vital Rak na treniroŭcy sa svaimi dočkami. Fota: «Naša Niva»

Ale adčynić kłub — nie takaja prostaja sprava: dziela hetaha nieabchodnyja finansy, i ich pošuk zaniaŭ u mianie čas», — kaža Vital Rak.

U vyniku inviestaram «Vołata» staŭ biełaruski biznesoviec, a pamiaškańnie Vital znajšoŭ u varšaŭskim rajonie Makotaŭ, jaki znachodzicca blizka da centra horada i dzie žyvie šmat biełarusaŭ i ŭkraincaŭ.

Tam ža jon i sam źniaŭ kvateru, bo, jak raskazvaje spartoviec, łahistyka — duža važnaje pytańnie ŭ Varšavie. Horad vialiki, i ŭ im byvaje šmat zatoraŭ, tamu kali ty žyvieš i pracuješ u roznych rajonach Varšavy, to musiš marnavać šmat času, kab dajechać.

Vital adznačaje, što ŭ Polščy značna lahčej arandavać pamiaškańnie, čym u Biełarusi, — i zału ŭ škole, i asobny budynak. «Kab źniać zału ŭ biełaruskaj škole, treba padać zajaŭku, potym projdzie niejki tendar, źbiarecca kamisija, jakaja vyrašyć, možna tabie arandavać zału ci nie. Tut ty prosta prychodziš da dyrektara škoły, damaŭlaješsia ź im nakont arendy i abmiarkoŭvaješ canu. Dyrektar vyrašaje, ci zdavać tabie zału, a nie ŭłady horada, rajona ci niejkaja kamisija.

Z pryvatnymi arhanizacyjami ŭ hetym płanie taksama praściej. Dla ich nie prablema puścić ciabie ŭ zału raniej, kali ty jašče nie zarehistravany, jość bolš svabody. Usio vyrašajecca na miescy i z kankretnymi ludźmi», — dzielicca surazmoviec.

«Vołat» u vyniku arandavaŭ asobny budynak sa svajoj terytoryjaj. Vital Rak tłumačyć, što kłubu treba svaja baza, dzie možna pracavać uvieś čas. Bo kłub — heta nie tolki treniroŭki, ale jašče i kamunikacyja jaho ŭdzielnikaŭ, kłubnyja mierapryjemstvy. Ale, mahčyma, užo ŭ hetym hodzie «Vołat» zapuścić paru filijałaŭ u varšaŭskich škołach. Takaja ž sistema była ŭ kłuba ŭ Biełarusi: pracavała hałoŭnaja zała ŭ Minsku i 11 filijałaŭ u horadzie ŭ roznych škołach abo prystasavanych pamiaškańniach na ŭmovach pahadzinnaj arendy.

Vital Rak adradziŭ lehiendarny kłub «Vołat» u Varšavie. Fota: «Naša Niva»

Akramia filijałaŭ u Varšavie, jość spartoŭcy i ŭ inšych polskich haradach, hatovyja pracavać pad brendam «Vołata». Vital poŭny płanaŭ i hatovy stvaryć sietku spartovych kłubaŭ, a to i razhledzieć pracu ŭ inšych krainach.

Praŭda, spadziajecca, što tak nadoŭha «Vołat» usio ž taki nie zatrymajecca ŭ Polščy i źjavicca mahčymaść viarnucca na radzimu. Ale ŭ takim vypadku, jak miarkuje biełarus, varšaŭski «Vołat» taksama zastaniecca — budzie filijałam biełaruskaha.

Kali znajšłosia pamiaškańnie pad kłub, treba było jaho pryvieści ŭ adpaviedny vyhlad, tamu kamanda «Vołata» zrabiła svaimi siłami ramont. Dla pačatku padrychtavali dźvie trenirovačnyja zały, raździavalni, dušy i tualety, kab možna było zapuścić kłub. 

«Hetaja pieršaja faza ramontu, kab pryvieści pamiaškańnie ŭ naležny dla trenirovak stan, ciahnułasia miesiac. Na niekatoryja śpiecyfičnyja rečy kštałtu zamieny santechniki najmali śpiecyjalistaŭ, ale roznuju špakloŭku, tynkoŭku i afarboŭku rabili sami. Ciapier ramont praciahvajecca, robim toje, čym možna zajmacca, kali kłub užo pracuje. U našym budynku jość pamiaškańnie, dzie my zrobim jašče adnu spartovuju zału, taksama adkryjem kaviarniu i dziciačuju zonu. 

Jašče pry kłubie jość adkrytaja placoŭka, jakuju my abstalujem dla trenirovak — pastavim turniki i brusy, zrobim humovaje pakryćcio. Mahčyma, paviesim tam baksiorskija miaški, kab možna było pravodzić na placoŭcy paŭnavartasnyja treniroŭki. Treba tolki ŭzhadnić heta z polskimi ŭładami i, mahčyma, z susiedziami. Pobač žyłyja damy, i kali chtości budzie bić u miašok, heta moža pieraškadžać ludziam. Nie chaciełasia b psavać adnosiny ź ludźmi, jakija tam žyvuć», — raskazvaje Vital Rak.

«Treniroŭki prachodziać pa-biełarusku, i ŭsie ŭsio razumiejuć»

Vital padkreślivaje, što «Vołat» — nacyjanalna aryjentavany kłub. Pakolki stvaryli jaho biełarusy, to zajmajucca ŭ im zbolšaha taksama biełarusy. Ale na treniroŭki prychodziać i palaki, i ŭkraincy, hałoŭnaje — być adkrytym da biełaruskaj movy.

«Pakul što treniroŭki prachodziać pa-biełarusku, i ŭsie ŭsio razumiejuć, palaki taksama. Na treniroŭcy nie treba tak šmat movy, jak na lekcyi pa fiłasofii. Ja dobra vałodaju polskaj movaj, bo šmat pracavaŭ z palakami, u hrupach, dzie byli tolki palaki. Astatnija treniery pakul vučać movu, ale ŭ nas jašče nie było takoha, kab chtości kahości nie zrazumieŭ, bo biełaruskaja mova padobnaja da polskaj. Kali tolki pryjechaŭ siudy, mianie vučyli: nie možaš štości skazać pa-polsku — kažy pa-biełarusku, i 80% imaviernaści, što ciabie zrazumiejuć. Treba vyvučyć umoŭna 50 polskich słoŭ, kab pravodzić treniroŭki, i luby narmalny čałaviek moža heta zrabić.

Vital Rak adradziŭ lehiendarny kłub «Vołat» u Varšavie. Fota: «Naša Niva»

Treniroŭki pa-biełarusku — heta naturalna dla nas. Mova — płast kultury, dyk čamu biełarusy pavinny razmaŭlać na inšaj movie? Ale ŭ nas kožny moža razmaŭlać na toj movie, na jakoj choča.

Kali ja treniruju ludziej i baču ŭ ich vačach, što jany niešta nie zrazumieli, dla mianie nie prablema paŭtaryć heta na luboj movie, jakoj ja vałodaju», — kaža jon.

Sam Vital — trenier pa karate z 23-hadovym dośviedam, čempijon Biełarusi. Akramia jaho, u varšaŭskim «Vołacie» pracuje, naprykład, Ivan Hanin — pieramožca Kubka śvietu i srebrany pryzior čempijanatu śvietu pa kikboksinhu, a taksama Andrej Sakovič — pieramožca bujnych turniraŭ pa hreplinhu i brazilskim džyu-džycu.

Vital Rak adradziŭ lehiendarny kłub «Vołat» u Varšavie. Fota: «Naša Niva»

Akramia zhadanych adzinaborstvaŭ, u «Vołacie» zajmajucca tajskim boksam, źmiešanymi adzinaborstvami, funkcyjanalnym treninham dla darosłych, fizičnaj padrychtoŭkaj dla daškolnikaŭ i karekcyjnaj himnastykaj.

Nakolki ciažka zarehistravać u Polščy kłub? Prykładna toje samaje, što ŭ Biełarusi, raskazvaje Vital. Biełarus udakładniaje, što vieści spravavodstva ŭ Varšavie moža być niaprosta, i jon choča atrymać niekalki kansultacyj pa dalejšaj dziejnaści.

Z druhoha boku, polskaja dziaržava idzie nasustrač padobnym inicyjatyvam. 

«Tut našmat lahčej atrymać pad takija prajekty «dafinansavańnie» (finansavuju padtrymku. — «NN») ad samakiravańnia (miascovaha vykankama. — «NN»). Kali ty pracuješ ź dziećmi, moładździu, uvohule ź ludźmi, prosta davaj spravazdaču ab svajoj dziejnaści ŭ miascovy orhan ułady, to-bok kiraŭnictvu hminy, pavieta ci vajavodstva. Tady jany mohuć tabie finansava dapamahčy. My ŭ Biełarusi pracavali nie adzin hod, u nas zajmałasia 500 čałaviek moładzi, my rychtavali spartsmienaŭ u nacyjanalnyja zbornyja, jany jechali ŭ składzie zbornych na top-turniry, naprykład, na čempijanat śvietu, i pakazvali tam samyja lepšyja vyniki z usioj zbornaj. I pry hetym nam [biełaruskaja] dziaržava ni razu nie dapamahła finansava. 

Jašče tut šmat roznych hrantavych prahram, u jakich možna ŭdzielničać i atrymlivać hrošy pad kankretnyja prajekty, nakiroŭvać ich na raźvićcio kłuba. Heta daje pierśpiektyvy, dapamahaje raźvivacca chutčej. Ale mo heta ŭ pačatku ŭsio vyhladaje radasna, pabačym, što budzie dalej».

Trenier vydzialaje try mety ŭ pracy «Vołata». Pieršaja — masavy sport, to-bok zaachvocić maksimalnuju kolkaść nasielnictva da zdarovaha ładu žyćcia i rehularnych zaniatkaŭ fizičnaj kulturaj i sportam. Tyja, chto maje dla hetaha adpaviednyja danyja i žadańnie prafiesijna zajmacca sportam, musiać taksama mieć takuju mahčymaść. I treciaja reč — prezientacyja biełarusaŭ na spartovaj arenie praz dobryja vyniki vychavancaŭ kłuba. Dy i nie tolki biełarusaŭ, a, jak udakładniaje Vital, «usich brackich narodaŭ Intermaryuma, ź jakimi my pracujem, u tym liku palakaŭ i ŭkraincaŭ», — dzielicca surazmoviec.

«Chaču padkreślić, što «Vołat» — heta nie tolki spartovy kłub, my za kompleksnaje raźvićcio asoby. Kožnaja asoba pavinna raźvivacca ŭ čatyroch kirunkach: fizičnaje raźvićcio, intelekt, sacyjalnyja suviazi — kamunikacyja ź siamjoj, siabrami, asensavańnie svajoj prynaležnaści da peŭnaj sacyjalnaj hrupy — i matyvacyjny kirunak.

Kali chacia b adzin kampanient vypadaje, patencyjał luboj asoby źnižajecca. Naša zadača — vychoŭvać aktyŭnych, zdarovych, ambicyjnych ludziej, jakija buduć pieramožcami nie tolki ŭ sporcie, ale i ŭ žyćci.

Što tyčycca našaha miesca ŭ nacyjanalnym vyzvolnym ruchu, to heta praca ź biełarusami i naš uniosak u raźvićcio i ŭmacavańnie našaha naroda. My hurtujem biełarusaŭ, kab u krainie źmianiłasia situacyja i biełarusy narešcie stali haspadarami na svajoj ziamli. Jak ja baču, Biełaruś možna vyzvalić, tolki zhurtavaŭšysia pa-za miežami Biełarusi, chacia i z padtrymkaj biełarusaŭ, jakija ciapier unutry krainy. Tamu naša zadača — vychavać asobu», — tłumačyć Vital Rak.

Vital Rak adradziŭ lehiendarny kłub «Vołat» u Varšavie. Fota: «Naša Niva»

«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny

PADTRYMAĆ

«U maim suśviecie čałaviek, jaki padtrymlivaje vajnu, — nievylečna chvory». Hutarka z kikbaksioram Ivanam Haninym

Papoŭ: Naš vorah — nie taki vialiki, heta ŭsio tyja ž 3%, i jano vylezie

«My budziem čakać». Viktar Łukašenka ŭsio jašče spadziajecca atrymać zaprašeńnie na Alimpijadu

Kamientary11

  • Asgard
    21.09.2023
    Dobraja sprava.
  • Luny
    21.09.2023
    Vydatnaja inicyjatyva, pabolej takich
  • Č
    21.09.2023
    Kijokušynkaj, kłub - heta ludzi ŭ pieršuju čarhu, a nie pamiaškańnie ci jurasoba. Ludzi tyja ž. Čamu  "adradziŭ" nie padychodzić?

Pamočnik hiendyrektara mazyrskaha NPZ pamior na pracy. Niadaŭna jaho abvinavačvali ŭ raspaŭsiudzie ekstremizmu2

Pamočnik hiendyrektara mazyrskaha NPZ pamior na pracy. Niadaŭna jaho abvinavačvali ŭ raspaŭsiudzie ekstremizmu

Usie naviny →
Usie naviny

«Budzie adbyvacca vymušany, ale ŭsio bolšy pavarot u bok Rasii». Sacyjołah pra ŭpłyŭ novych sankcyj na nastroi biełarusaŭ63

Redaktar hłybockaj rajonki napisaŭ pra śmiećcie ŭ horadzie, a paśla zrazumieŭ, što padyhryvaje «voraham»14

«Jany kruhłasutačna stajać?» Na Niamizie ludzi vystrailisia ŭ ahramieznuju čarhu — voś navošta VIDEA20

Kijeŭ atakavaŭ niejki tajamničy dron-kamikadze. Što za jon?1

Byłaja biełaruskaja spartsmienka ŭžo druhi raz za žyćcio pamianiała spartyŭnaje hramadzianstva9

Były palitviazień spaliŭ svoj biełaruski pašpart VIDEA22

Prarasijskaja aktyvistka aburyłasia, što nie moža apublikavać fota ź bieł-čyrvona-biełym ściaham5

Na Rastoŭskaj AES adbyŭsia vybuch i Rasiju nakryła chvala radyjacyi? Pasprabavali razabracca1

Ivan Kraŭcoŭ treci raz zapar staŭ sakratarom Kaardynacyjnaj rady40

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Pamočnik hiendyrektara mazyrskaha NPZ pamior na pracy. Niadaŭna jaho abvinavačvali ŭ raspaŭsiudzie ekstremizmu2

Pamočnik hiendyrektara mazyrskaha NPZ pamior na pracy. Niadaŭna jaho abvinavačvali ŭ raspaŭsiudzie ekstremizmu

Hałoŭnaje
Usie naviny →