Kultura22

Žachlivy los «prypynienaj revalucyi» ŭ Biełarusi — novaja kniha francuzskaha sacyjołaha Ranana Ervue

Ranan Ervue, prafiesar sacyjałohii z Univiersiteta Bardo i daśledčyk Centra imia Emila Dziurkhiejma, sačyŭ za biesprecedentnym rucham pratestu ŭ 2020 hodzie i žorstkimi represijami paśla.

Ranan Ervue i jaho kniha "Prypynienaja revalucyja"
Ranan Ervue i jaho kniha «Prypynienaja revalucyja». Stop-kadr intervju kanału TV5MONDE Info

Jak paviedamlajecca ŭ anatacyi, kniha «Prypynienaja revalucyja. Biełarusy suprać aŭtarytarnaj dziaržavy» (La révolution suspendue. Les Bélarusses contre l'Etat autoritaire) — historyja razhromlenaj revalucyi i trahičnaha losu jaje ŭdzielnikaŭ. Daśledavańnie pabudavana na śviedčańniach kala tryccaci biełarusaŭ ad 20 da 60 hadoŭ, jakija byli vymušanyja ŭciakać z krainy dziela ŭłasnaj biaśpieki. Prafiesar sustrakaŭsia ź imi ŭ Litvie, Polščy i Čechii.

Na padstavie hetych intervju aŭtar sprabuje rekanstrujavać klučavyja etapy — nadzieja, paŭstańnie, teror, turma, vyharańnie. Udzielniki padziej, a ciapier vymušanyja emihranty, raspaviadajuć pra svaje nadziei, udzieł, sumnievy i rasčaravańni paśla žorstkaha zadušeńnia.

Znajšłosia ŭ knizie miesca i dla aśviatleńnia dalejšaha losu ŭdzielnikaŭ pratestaŭ. Aŭtar adznačaje, što paśla ahresii Rasii suprać Ukrainy, dla jakoj Biełaruś stała płacdarmam, niekatoryja biełarusy-emihranty sutyknulisia z prynižeńniami, nierazumieńniem i abrazami ŭ Polščy i Ukrainie. Ervue raspaviadaje taksama pra ciažkaści (naprykład, atrymańnie vizy), ź jakimi daviałosia sutyknucca biełarusam u suviazi z uviadzieńniem sankcyj suprać Biełarusi.

Ranan Ervue adznačaje, što tyja, chto nie zjechaŭ z krainy, sychodziać va ŭnutranuju emihracyju. Takaja situacyja, na dumku daśledčyka, dobra viadomaja tym, chto vyras u Savieckim Sajuzie.

Biezumoŭna, kniha raźličanaja na zamiežnaha čytača. Jak adznačajuć krytyki, jaje zjaŭleńnie ŭ taki niaprosty čas dapamoža ludziam lepš zrazumieć Biełaruś, rola jakoj stała istotnaj dla Jeŭropy padčas vajny va Ukrainie.

Sam aŭtar u intervju Le Figaro kaža: «Mnie zdajecca, što toje, što adbyłosia ŭ 2020 hodzie, hetaja brutalna prypynienaja antyaŭtarytarnaja demakratyčnaja revalucyja ŭ Biełarusi, maje centralnaje značeńnie dla razumieńnia rehijona. Praz kantakt ź biełarusami ŭ emihracyi ja chacieŭ raskazać historyju revalucyi, žorstkaści represij i bolu 200—300 tysiač emihrantaŭ, jakija prybyli ŭ Jeŭropu. My tak mała havorym pra Biełaruś!»

U intervju TV5MONDE Info Ranan Ervue adznačaje: 

«Ja nazvaŭ knihu «Prypynienaja revalucyja», tamu što, niahledziačy na toje, što heta adbyłosia amal try hady tamu i režym adnaviŭ kantrol nad usim hramadstvam, hety ruch, navat budučy zadušanym, pakinuŭ svoj śled u hramadstvie. Jaho niemahčyma zabyć ni ludziam, jakija znachodziacca ŭ emihracyi, ni tym, chto zastaŭsia ŭ krainie. Dla mianie było važna adznačyć, što adbylisia hłybinnyja źmieny ŭ hramadstvie, jakija mohuć być remabilizavanyja ŭ budučyni».

Čytajcie jašče:

«My musim śviedčyć»: paetka Nasta Kudasava i mastačka Śviatłana Dziemidovič prezientavali ŭ Varšavie svaju knihu «Pobač»

«Heta zrobić nas tolki macniejšymi». Biełaruskija vydaŭcy pradavali knihi na kirmašy ŭ Biełastoku

Kamientary2

  • jasień
    26.04.2023
    vialikaje dziakuj za razumieńnie i padtrymku!!! Dobramu čałajeku!

  • Per Aspera
    29.04.2023
    Citata: "My [u Europie] tak mała havorym pra Biełaruś". Vajennaja tema uvohule zatmiła biełaruskuju temu. Palaki, litoŭcy, dy i ukraincy taksama, vielmi daleka nie ŭsie viedajuć, što adbyvałasia ŭ Biełarusi DA 2020 I PAŚLA. Kniha prafiesara Ervue pavinna być pierakładziena na biełaruskuju, polskuju, litoŭskuju, anhielskuju i ruskuju movy. Kab viedali pra Biełaruś!

Vyjšaŭ na volu staršynia AHP Mikałaj Kazłoŭ4

Hramadstvaabnoŭlena4

Vyjšaŭ na volu staršynia AHP Mikałaj Kazłoŭ

Usie naviny →
Usie naviny

Stryžak pra Pratasieviča: Sa mnoj takoha adbycca nie mahło20

Bolš za sotniu viosak Homielščyny ŭsio jašče čakajuć adnaŭleńnia elektrazabieśpiačeńnia

U Italii ŭkrainka ŭpała sa skały i 6 hadzin maliła svajho mužčynu-rasijanina ab dapamozie. Jon tak i nie dapamoh25

Biełarusy akazalisia najlepšymi ŭ matematycy ŭ Jeŭropie27

Ci šmat u śviecie zastałosia kiraŭnikoŭ dziaržaŭ, jakija pryjšli da ŭłady raniej za Łukašenku?7

«Ludziam patrebna praca prafiesijanałaŭ». Cichanoŭskaja adreahavała na słovy Łukašenki pryciahnuć palitviaźniaŭ da likvidacyi zavałaŭ10

Kruty: Boh pasłaŭ urahan, kab prezident paradavaŭsia, što stvoranaja im sistema vystajała35

Borys Džonsan: Tramp moža vyratavać Ukrainu8

Minski zaapark zaklikaŭ biełarusaŭ padzialicca z žyviołami liškami ŭradžaju

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Vyjšaŭ na volu staršynia AHP Mikałaj Kazłoŭ4

Hramadstvaabnoŭlena4

Vyjšaŭ na volu staršynia AHP Mikałaj Kazłoŭ

Hałoŭnaje
Usie naviny →