Z Maskvy. Błoh Alesia Čajčyca88

Vybary-2016: ułada zmarnavała svoj šaniec

Piša Aleś Čajčyc. 

Da vybaraŭ u «Pałatu pradstaŭnikoŭ» zastałosia mienš za miesiac. Ale ŭžo ciapier možna kanstatavać, što demakratyčnych parlamenckich vybaraŭ u Biełarusi sioleta znoŭ nie adbyłosia.

Vybary — heta nia tolki dzień hałasavańnia, ale i ŭsia kampanija, jakaja hetamu dniu papiaredničaje: rehistracyja kandydataŭ, farmavańnie vybarčych kamisij, pieradvybarčaja ahitacyja.

Demakratyčnyja vybary — heta vybary, na jakich uvieś praces prachodzić prazrysta i sumlenna. Heta kali ŭsie ŭdzielniki, i praŭładnyja, i apazycyjnyja, niahledziačy na svoj status i svaje adnosiny da dziejučaj ułady, znachodziacca ŭ roŭnych umovach.

U sučasnaj Biełarusi ŭvieś praces i nadalej manapalizavany «partyjaj ułady».

U vybarčyja kamisii ad alternatyŭnych palityčnych siłaŭ prajšli ličanyja adzinki: pavodle nazirańniaŭ, pa ŭsioj 9-miljonnaj krainie tolki piać pradstaŭnikoŭ apazycyjnych partyj uvajšli ŭ terytaryjalnyja kamisii, i tolki 26 — u akruhovyja kamisii. Ahulny pracent pradstaŭnikoŭ apazycyi ŭ składzie terytaryjalnych i akruhovych kamisij — amal nulavy (5,4% i 1,8%). Padlik hałasoŭ i farmiravańnie vynikaŭ vybaraŭ budzie nieprazrystym: sytuacyja takaja ž ci navat horšaja, čym na minułych takich «vybarach». Na siabraŭ inicyjatyŭnych hrupaŭ kandydataŭ ad apazycyi akazvajecca vialiki cisk. Jość fakt zvalnieńnia čałavieka pa palityčnych matyvach z pracy za ŭdzieł u vybarach ad apazycyi.

Z svabodaj słova sytuacyja ŭ Biełarusi tak i nie źmianiłasia: apazycyja nia maje realnaha dostupu da dziaržaŭnych ahulnanacyjanalnych ŚMI — televizii, dziaržaŭnych hazetaŭ, radyjo.

«Dziaržaŭnyja ŚMI» ŭ narmalnaj demakratyčnaj krainie aznačaje «ŭsichnyja ŚMI», dastupnyja ŭsim palityčnym siłam, a nia tolki ŭradu. U Biełarusi heta nia tak.

Pa ŭskosnych pryznakach možna mierkavać, što ŭłada ŭžo vyznačyłasia amal z usim składam budučaj «Pałaty pradstaŭnikoŭ». Pradstaŭnikoŭ inšych palityčnych siłaŭ, akramia namenklaturnaj «partyi ŭłady», siarod ich niama.

I ŭ nacyjanalnych intaresach Biełarusi, i ŭ intaresach ułady — madernizacyja blizkaj da bankructva biełaruskaj sacyjalna-ekanamičnaj madeli i palapšeńnie stasunkaŭ z krainami Zachadu.

Ciapierašnija vybary ŭ «Pałatu pradstaŭnikoŭ» byli aknom mahčymaściaŭ dla ŭłady, kab prademanstravać surjoznaść svaich namieraŭ i dać akuratny kanstruktyŭny impuls i adnamu, i druhomu.

Kali nie praz praviadzieńnie vybaraŭ zhodna z standartami, pryniatymi ŭ cyvilizavanych krainach, dyk chacia b praz de-fakta pryznačeńnie deputatami niekalkich apazycyjaneraŭ. Šaniec na heta jašče zastajecca, ale źmianšajecca z kožnym dniom.

U hetaj suviazi ja b ustrymaŭsia i ad tatalnaj krytyki ludziej, jakija balatujucca ŭ parlament. Treba adroźnivać roznyja farmaty supracoŭnictva palityčnych/kalapalityčnych hramadzkich struktur z aficyjnymi ŭładami. Adna sprava — być advakatami režymu na mižnarodnaj arenie i dabivacca źmiahčeńnia patrabavańniaŭ Zachada adnosna demakratyzacyi Biełarusi i ŭvohule źniaćcia z paradku dnia pytańniaŭ pra demakratyju i pravy čałavieka, jak heta, pa maich asabistych nazirańniach, robiać «Centar Astrahorskaha» i BISS. Inšaja sprava — pracavać chaj navat i padstaŭnoj apazycyjaj, ale pry hetym realna ahučvać na publicy całkam słušnyja rečy adnosna demakratyzacyi, nieabchodnaści mirnych i pastupovych pieramienaŭ, i takim čynam hetyja zvyšaktualnyja pytańni vynasić na ŭnutrybiełaruski paradak dnia.

Biełarusi patrebnyja pastupovyja mirnyja demakratyčnyja pieramieny.

I joj nia treba, kab Zachad — adziny dziejučy bok, jaki moža ŭłady na hetyja pieramieny «natchnić» — źmiakčaŭ svaju palityku adnosna aficyjnych uładaŭ raniej, čym hetyja pieramieny adbuducca, i kab jon takim čynam pazbaŭlaŭ ułady tak nieabchodnaj im matyvacyi.

Stanovišča takoje, što raźličvać na «aksamitnuju revalucyju» i pierałom dziakujučy masavym vuličnym pratestam siońnia nie davodzicca. Ale mahčymaści dla taho, kab pačać płaŭnuju transfarmacyju «źvierchu», byli i pakul što zastajucca.

Miač na baku ŭładaŭ.

Apazycyi ŭ parlamencie niama ŭžo dvaccać hadoŭ, joj ad čarhovaha nieprachadžeńnia tudy budzie ni choładna, ni horača.

Ale źjaŭleńnie pradstaŭnikoŭ alternatyŭnych palityčnych siłaŭ ŭ «Pałacie pradstaŭnikoŭ» było b vyhadnaje ŭładam: heta byŭ by indykatar hatovaści ciapierašniaha palityčnaha režymu da płaŭnaj evalucyi i da taho, kab kaliści zrabicca rukapadatnym na Zachadzie. Tut važna, kab apazycyjanery ŭ słušny čas chacia b prysutničali ŭ vybarčych biuleteniach — i choć u małaj kolkaści, ale jany tam jość.

U Biełaruskim parlamencie u 2016 hodzie pavinna była b, narešcie, źjavicca chacia b nievialikaja hrupa deputataŭ ad apazycyi. Heta adzinaje, što ŭ krainie mahło b źmianicca ad hetych vybaraŭ, i heta pieradusim u intaresach A. Łukašenki. Nastupny taki šaniec ułada miećmie tolki ŭ 2018 hodzie, na nastupnych vybarach u miascovyja saviety.

A pamiž ciapierašnim časam i 2018 h. nas mohuć čakać paŭtara zmarnavanyja hady bieź istotnaha prahresu ŭ reformach i stasunkach z Zachadam — ale z nadalej dehradujučaj ekanomikaj i źbiadnieńniem ludziej.

Biudžet sioletnich vybaraŭ składaje bolš za $10 młn. Kali pa ich vynikach u Biełarusi nie źjaviacca deputaty-apazycyjanery, značyć hetyja hrošy taksama možna było b śmieła patracić na niešta bolš karysnaje.

Kamientary8

Chłopiec źnik u lesie pad Siannom i znajšoŭsia tolki praz 25 hadoŭ. Jaho siastra raskazvaje, jak tak atrymałasia

Chłopiec źnik u lesie pad Siannom i znajšoŭsia tolki praz 25 hadoŭ. Jaho siastra raskazvaje, jak tak atrymałasia

Usie naviny →
Usie naviny

Rasstrelnaja sprava Ryka Kryhiera tyčycca jaho ŭdziełu ŭ Pałku Kalinoŭskaha — pravaabaroncy5

U centry Minska lehła na bok mašyna milicyi VIDEA9

U Minsku buduć sudzić viadomaha kancertnaha fatohrafa

U Izraili pry atacy drona zahinuŭ repatryjant ź Biełarusi

Interpał vyklučyŭ sa svajho «čyrvonaha śpisu» režysiora Andreja Hniota. Ale heta jašče nie kaniec spravy1

Polskija śpiecsłužby rasśledujuć pahrozu zabojstva Paŭła Łatuški 10

«Dzieci hulali, a źmiaja płavała ŭ łužynie». U rajonie Barysava našeście hadziuk — kamunalniki nie reahujuć5

Pierasadžvacca ŭ inšy aŭtobus u čarzie na miažy bolš nielha? Zdajecca, tak3

Łukašenka prapanavaŭ adsiakać ruki tym, chto kradzie ŭ sielskaj haspadarcy6

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Chłopiec źnik u lesie pad Siannom i znajšoŭsia tolki praz 25 hadoŭ. Jaho siastra raskazvaje, jak tak atrymałasia

Chłopiec źnik u lesie pad Siannom i znajšoŭsia tolki praz 25 hadoŭ. Jaho siastra raskazvaje, jak tak atrymałasia

Hałoŭnaje
Usie naviny →