Mierkavańni11

«Krasujsia i ŭ ščaści žyvi…»: kamierton Siarhieja Vahanava

Čas ad času ŭ mianie pytajucca: čamu «Kamierton»? U pytańni adčuvajecca, a kali i naŭprost čuju, paprok u niaścipłaści. Maŭlaŭ, ci nie zašmat biare na siabie aŭtar, pretendujučy na absalutny słych, na nieabvieržnuju biezdakornaść dumak i abahulnieńnie pačućciaŭ?

Nasamreč usio značna praściej.

…Užo i nie pamiataju, chto prapanavaŭ źjeździć u viosku pa samahon i sała. Chutčej za ŭsio ja sam. Bo na čym jašče było jechać akramia jak na baćkavym «maskvičyku»? Tym bolš što da Novaha hoda zastavałasia jakijaś 5—6 hadzinaŭ, i paśpieć na našu studenckuju składčynu inšym čynam było niemahčyma.

Što da vioski, to i nazvu jaje nie pamiataju, i skažy chto zaraz znajści jaje, nie znajdu. Pamiataju tolki, što ŭ kirunku Papierni, a potym jašče kudyś ubok, ahułam kiłamietraŭ 30 ad Minska. Ci 40…

Śniežań na toj hod vypaŭ amal jak sioletni— marozny i małaśniežny. Nie toje, što vosień, kali pad chałodnym, bieśpierapynnym, ź vietram, daždžom porkalisia ŭ pošuku padhniłych bulbin u hrazkich baroznach. Da chaty dabiralisia ledź žyvyja, haspadar, zdajecca Piatro, nalivaŭ u žaleznuju konaŭku, adnu na troch, piakučaj kałamutnaj vadkaści, kožnamu pa hłytku, a Hanna, heta pamiataju dakładna, užo ładziła jaješniu ź letašniaj skvarkaj…

Ciapło biehła pa sasudach, i, paviačeraŭšy, my adrazu valilisia na šyroki siańnik, raskładzieny pa padłozie. Chata, ab adnym pakoi, jašče budavałasia. Ni łožkaŭ, ni kanapaŭ nie było — tolki pieč dy padłoha. Piatro, Hanna… Pa tahačasnym uražańni hadoŭ niedzie za 70, mo navat i bolej. Ale kožnuju noč praz paŭson tolki i čułasia ź piečy vałtuźnia i biaskoncaje: «Dy adčapisia ty… chłopcaŭ pabudziš…» Aha, pabudziš…

Piatro, darečy, byŭ biez nahi, ale kulhaŭ na draŭlanym pratezie davoli sprytna. Dzie zhubiŭ nahu, dy i ŭvohule pra žyćcio, nikoli nie raspaviadaŭ. Dy i cikavicca padavałasia nieprystojnym.

Zhubiŭ i zhubiŭ. Adnojčy tolki, kali my zaspračalisia pra kult asoby, pra Stalina i Chruščova, zirnuŭ z-pad sivizny ślazistymi vačyma: «Kińcie, malcy, što vy pra toje viedajecie…» Nam by daviedacca, čamu jon na staraści budavacca pačaŭ, ci była i kudy padziełasia jahonaja rodnaja chata. A my ŭsio Chruščoŭ, Stalin, kult asoby…

…Samahonu Piatro naliŭ ad dušy, u vialikuju, mo litry na try, butlu. Adrezaŭ kavałak sała, Hanna nakłała kisłaj kapusty. Na raźvitańnie hłynuli pa hłytku, usio z toj ža žaleznaj konaŭki. Abnialisia, pavinšavalisia z nadychodziačym… Ja hlanuŭ na hadzińnik — šče hadziny try, paśpieju…

Niedzie praz paŭhadziny raspačałasia zavirucha, pieršaja na tuju zimu. Śnieh zalaplaŭ škło, fary ślapili ŭžo maje ŭłasnyja vočy… 

Usio ž dobraje było aŭto — «Maskvič-402»! Žaleza dobraje, šviedskaje… 16 hadoŭ pa ŭsich rybackich miaścinach adjeździŭ, jak pradavali, baćka, strymlivajučy ślazu, usio lapaŭ jaho pa dachu: «Jak zvanočak… jak zvanočak…»

 «Zvanočak» troški vilnuŭ zadam, spoŭz u kiuviet i miakka loh na pravy bok. Kiuviet nie kiuviet, tak, ravok. Nie, usio ž kiuviet, samomu vybracca niemahčyma. Mo chto pajedzie, durniam zaŭždy šancuje… Nie pašancavała. Dobra, choć paliva amal bak i piečka spraŭnaja…

Chvilin za piać da dvanaccaci ja dastaŭ z bardačka kilišak, naliŭ ź Piatrovaj butli i ŭklučyŭ radyjo. Pramaŭlaŭ, zdajecca, Levitan: «S Novym 1961-m hodom, dorohije tovariŝi! S novym sčasťjem!»

…Užo troški prysnuŭ, kali raptam pačułasia: «Uładzimir Ałoŭnikaŭ, «Pieśnia ab Radzimie». Śpiavaje dziciačy chor Minskaj muzyčnaj škoły-dziesiacihodki».

Ja raspluščyŭ vočy, zahłušyŭ ruchavik. Zavirucha skončyłasia, i ŭsio navokał stałasia biełym. Usio, nakolki chapaje dalahladu, iskrycca ŭ źziańni maładzika, što musić užo adolvać pieršuju kvadru. I nibyta ź niabios lijecca miełodyja: «Radzima-a maja daraha-a-ja…»

Niaŭžo Siaroža? Tak, ja čuju, heta jon. Mabyć, stary zapis, mo navat z dekady, niedzie tam uplecieny i moj hołas…

Ja znoŭ zapluščvaju vočy. I baču kancertnuju zału z vysokimi, u pryhožych pieraplotach, voknami, što hladziać na płošču Svabody, čorny rajal z adkinutym viekam i Mikałaja Fiodaraviča Masłava — ledź pryŭźniataj rukoj zaklikaje da cišyni. Siekundy na toje, kab usłuchacca ŭ cišyniu, i raptam jana poŭnicca vysokim mieładyčnym hukam, nibyta pačynaje hučać pavietra, pranikaje nie tolki ŭ słych, u lohkija, ale i ŭ dušu. Tak Mikałaj Fiodaravič raspačynaje repietycyju našaha chora — lohkim udaram mietaličnaj pałački pa takim ža mietaličnym pradmiecie, padobnym na toŭsty dvuchzuby videlec. My ŭžo viedajem, što pradmiet zaviecca kamiertonam, a huk, jaki zdabyvajecca ź jaho, notaj la…

Karotki ŭzmach, i…

…1955 hod, scena Vialikaha teatra, chłopčyki ŭ biełych kašulach i čornych, pašytych na zakaz, štanach z šavijotu, dziaŭčynki z bantami i ŭ biełych fartuchach. I usie z čyrvonymi pijanierskimi halštukami. I ŭsie ŭhladajucca ŭ pazałočanuju piačoru centralnaj łožy, nibyta tam, u zahadkavaj ciemry, Stalin… I tak ščyra, ani notki falšyvaści, usie śpiavajuć «Radzimu…».

A saliruje Siaroža Minčonak — bialavy chłopčyk, mo hadkoŭ dziesiać, z zajzdrosnym, nadzvyčaj dzivosnym, kryničnym hołasam…

I voś hety hołas iznoŭ lijecca ź niabios. Razam sa śviatłom maładzika, što ŭžo adolvaje pieršuju kvadru.

…Nie źličyć, kolki miesiačnych kvadraŭ prajšło, a štohod, kali na hadzińniku dvanaccać, uzhadvaju, jak sustrakaŭ 1961-y — sam-nasam z Prastoraj i Časam. I ź Siarožam Minčonkam.

Ad taje pary ni jaho, ni pra jaho ja nie čuŭ. Akramia taho, što, pa źviestkach, u jaho złamaŭsia hołas.

Šmat čaho złamałasia z taho, u što śviata vieryłasia. Ale kamierton zachavaŭsia: «Krasujsia i ŭ ščaści žyvi…»

Kamientary1

Niemiec, prysudžany da rasstrełu, datyčny da dyviersij? Voś što za historyja heta mahła być6

Niemiec, prysudžany da rasstrełu, datyčny da dyviersij? Voś što za historyja heta mahła być

Usie naviny →
Usie naviny

Jak źmianić biełaruskija numary na litoŭskija. Što treba i kolki kaštuje pracedura?15

Iryna Faryjon pamierła ŭ balnicy15

Stary paplečnik Łukašenki paraŭnaŭ jaho z ajatałoj Chamiejni. Paraŭnańnie tak sabie2

Na Miency raskapali ŭžo try rady hakavych draŭlanych kanstrukcyj FOTA3

16-hadovaja biełaruska ŭpała z šostaha paviercha ŭ Varšavie

Iryna Abielskaja stała zasłužanaj doktarkaj16

Połk Kalinoŭskaha aficyjna paćvierdziŭ zamienu svajho kamandzira i zajaviŭ pra refarmavańnie18

Polšča raspačała palavańnie na kampanii, jakija abychodziać sankcyi suprać Biełarusi i Rasii1

Łukašenka zahadaŭ adpraŭlać na likvidacyju nastupstvaŭ urahanu palitźniavolenych18

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Niemiec, prysudžany da rasstrełu, datyčny da dyviersij? Voś što za historyja heta mahła być6

Niemiec, prysudžany da rasstrełu, datyčny da dyviersij? Voś što za historyja heta mahła być

Hałoŭnaje
Usie naviny →